Wouter Klein Velderman in de Torenkamer

Negen vierkante meter.  Zo groot is de Torenkamer van het VondelCS. Het statige pand in het Vondelpark waar AT5 en AVRO/TROS redacties hebben en uitzendingen verzorgen. In de Torenkamer heeft elke week een andere kunstenaar een residentie van maandag tot en met vrijdag. De kunstenaar heeft uitzicht op het prachtige park en kan in alle rust werken. Los van dagelijkse beslommeringen. De enige tegenprestatie is dat zij of hij elke dag een blog bijhoudt. Ook is er een aantal keren een interview dat uitgezonden wordt op Radio 4, tijdens het kunstprogramma Opium.

wouter-klein-velderman_torenkamer_stoel

In plaats van rust zocht Wouter Klein Velderman reuring, geen stilte maar contact met mensen. In totaal heeft hij 17 mensen op bezoek gehad. In de week van 6 t/m 10 november heeft hij zijn intrek genomen in deze bijzondere plek.  Een onverwachte kans omdat een andere kunstenaar had afgezegd.

Als ik hem donderdagavond opzoek ben ik benieuwd wat ik aan ga treffen. Weliswaar heb ik via Facebook al wat foto’s gezien maar de werkelijkheid is toch altijd anders. Al van een afstandje zie je vrolijke kleuren door de open deur van het torentje op je af komen. Een beetje als een ballenbak of snoezelkamer.  Op de grond een enorme chaotische laag met kleine stukken PVC-doek in allerlei kleuren. Aan de wand zakken met PVC-doek, keurig kleur bij kleur.  Op tafel een opengeslagen boekwerk over vogels met verfijnde tekeningen. Aan een wand enkele vogels gemaakt van PVC-doek.  Te midden van deze vrolijke chaos twee geriefelijke stoelen.

In die stoelen nemen we plaats. Ik heb de ontmoeting niet  grondig voorbereid maar de uniek gelegenheid leek me een goed moment om in ieder geval te vragen waar de kunstenaar staat. Het lijkt een bijzonder moment te zijn. Die manier waarop hij deze residentie aanpakt is daar ook een weergave van.

Het hoeft geen uitleg meer dat PVC doek het materiaal van de kunstenaar is. Hij heeft er de nodige sculpturen en wandkleden mee gemaakt. Wie vorig jaar Big Art heeft gezien kan zich waarschijnlijk wel zijn enorme wandkleed wel herinneren. Maar alleen in je atelier kunst maken voldeed niet meer. Daarom zocht hij in deze week niet de rust en juist ontmoeting.

Met zijn socratische gesprekken zet hij stappen buiten zijn atelier. Dit jaar tijdens het festival ‘Into The Great Wide Open’ op Vlieland organiseerde hij een reeks gesprekken en onlangs ook in kunstruimte Nest te Den Haag.

Kennen de  de socratische gesprekken nog een strak format, zijn performance in De Appel tijdens de museumnacht in Amsterdam was gewaagd vrij. Een tijdsframe van een uur, twee kunstenaars, geen enkele afspraak. Samen met Caroline Ruijgrok ging hij de uitdaging aan. De performance verliep niet altijd soepel en kende ‘wringende momenten’, sommige deelnemers voelde zich gegijzeld. Toch kijkt de kunstenaar er tevreden op terug.

wouter-klein-velderman_torenkamer_portret

Ik vind het een heel moedige stap. Je verlaat de vertrouwde, ommuurde omgeving van je atelier. Je legt je harnas af, stelt geen voorwaarden en kijkt wat er gebeurt… Misschien past zo’n stap heel goed in deze tijd die steeds transparanter en nu is. Wie weet is dit de kunst van morgen.

links:
Opium – Radio 4 – Wouter Klein Velderman
Youtube – Promotiefilmpje – Wouter Klein Velderman in de Torenkamer.
Into The Great Wide Open – Uitleg Socratisch Gesprek.
Wouter Klein Velderman.

Wouter Klein Velderman was te gast in de Torenkamer van het VondelCS van 6 t/m 11 november 2017

 

Anna van Suchtelen – Genius Loci – Dapiran

Toen ik een half jaar oud was werd ik door mijn moeder meegenomen van Nederland naar Nigeria waar mijn vader werkte voor Shell. We woonden daar in een dorp vol villa’s met enorme tuinen, scholen, winkels en een ziekenhuis. Ik bewaar er vele herinneringen aan. Maar wat is er nu nog over van dat dorp? En wat zouden de oorspronkelijke bewoners er van gevonden hebben dat hun grond, hun plek, voor dat dorp werd ingenomen?

Anna Van Suchtelen - genius loci - zeefdruk

We hebben natuurlijk allemaal herinneringen aan plaatsen en plekken. Het maakt dat het begrip ‘geest van een plek’ in het Latijns ‘Genius Loci’ bijna iedereen zal aanspreken. Hoewel heel dichtbij is het ook een heel mysterieus begrip. Want wat is precies de ‘geest van een plek’?

Anna van Suchtelen heeft het begrip ‘geest van een plek’ onderzocht. Ze bestudeerde daarvoor uitvoerig de archieven van een  gegoede Zeeuwse familie en hun landgoed. In de expositie ‘Genius Loci‘ bij Dapiran Art Project Space in Utrecht heeft ze dat onderzoek visueel vorm gegeven.

anna_van_suchtelen_genius_loci_5

Visualiseren heeft het gevaar in zich dat het kwesties definitief maakt. Eenpuntig. De kunstenaar is niet in die val getrapt. Er is geen antwoord. De zeefdrukken, voorgedragen tekst en video’s roepen vooral vragen op. Of verwondering. Kun je de Genius loci vangen in een tekst, een video, een schaduw? Wolken spelen een belangrijke rol. Ze zijn een vast onderdeel van elke plek, altijd, maar ze zijn nooit hetzelfde. Die zekere onzekerheid lijkt de expositie te dragen.

Anna Van Suchtelen - genius loci - serie zeefdrukken

expositie: Anna van Suchtelen – Genius Loci; t/m 25 november 2017, vr-za (12-18 uur)
locatie: Dapiran Art Project Space, Springweg 59, 3511 VK Utrecht.

Niek Hendrix – Het Geheugentheater – de Ketelfactory

Als je een oud schilderij bekijkt neemt het je mee naar zijn tijd. De afbeelding, de verf, de gebruikte kleuren, het craquelé, de lijst. Ze maken het verleden tastbaar. Niek Hendrix leent graag beelden uit de rijke geschiedenis van de kunst. Echter door zijn bijzonder aanpak is de band met het verleden van de voorstellingen veel minder. Er is een universeel beeld ontstaan. Hij gebruikt daarvoor houten panelen, waarop hij een vaste kleur grijze verf als onderlaag aanbrengt. Op die onderlaag tekent hij, met potlood, de beelden. Niet alleen het werk van oude meesters. Maar ook tijdloze geometrische vormen en onderwerpen uit de recente geschiedenis, of uit onze tijd.

Deja Vu
Deja Vu

Maar door de uniforme aanpak van al die beelden, lijkt de tijd te verdwijnen in de Ketelfactory. De naam van de expositie: ‘Het geheugentheater‘ is daarom mooi gekozen. Ook in ons geheugen, dat enorme reservoir aan herinneringen, zijn al die beelden gelijkwaardig en niet aangetast door de tijd.

Als ik door de expositie loop denk ik aan de kunstkamers en rariteitenkabinetten. Die waren van de 15de tot 18de eeuw heel populair bij koningen, hertogen en adel. Grote verzamelingen van beelden, schilderijen, opgezette dieren, vazen, instrumenten. Ze getuigen van een enorme nieuwsgierigheid, in een tijd waarin de wereld ontdekt werd. De beelden in deze expositie zijn echter ontdaan van hun vergankelijkheid. Ze zweven in een soort tijdloos continuum.

Memory Theater
Memory Theater

Het tintelt echter wel. De tekeningen zijn met grote precisie vervaardigd. Nieuwsgierigheid is niet op zijn plaats. Laten we het verwondering noemen. Verwondering over de enorme rijkdom aan beelden die de mensheid heeft opgebouwd.

expositie overzicht
expositie overzicht

De expositie oogt een beetje als een theater, of misschien als zo’n kunstkamer. Compleet met trapjes en podia om een werk van dichtbij te bekijken. In tegenstelling tot de oude verzamelaars, heeft de kunstenaar zich kunnen beheersen. Het hangt er niet tjokvol, van boven tot beneden. Je wordt niet gehinderd door een storende overdaad. Gelukkig maar wat elk werk op zich is de moeite van het zorgvuldig bekijken waard.

Links
Het Ketelhuis – het Geheugentheater.
Niek Hendrix.

Expositie: Niek Hendrix – Het Geheugentheater, t/m 24 december, vr-zo (13 -17 uur).
Locatie: de Ketelfactory, Hoofdstraat 44, 3114 GG Schiedam.

niek-hendrix_het-geheugentheater_8

Pictura
Pictura

niek-hendrix_het-geheugentheater_7.jpg

expositie overzicht

Arnout Killian – Sphericals – Van Zijll Langhout

Arnout Kyllian - Spericals - Van Zijlll Langhout bolspeaker

Bij mijn bezoek aan de expositie Sphericals bij Marian Van Zijll Langhout weet niet helemaal wat ik kan verwachten. In de aankondiging staat: “A modular installation of 14 custom made speakers which enable sounds travel through space. …”. De speakers zijn uitgevoerd als zwarte bollen die, aan zwarte snoeren, op verschillende hoogtes hangen in de galerie. Aan het plafond zijn de draden keurig weggewerkt in kabelgootjes. Voor Kunstenaar Arnout Killian is ook de visuele ervaring  belangrijk.

Arnout Kyllian - Spericals - Van Zijlll Langhout

Dat is bij geluidskunstenaars nog wel eens anders. Op een tafel staat dan minimaal een Apple computer omringt door allerlei apparaten, recorders,synthesizers etc. In de zaal de nodige speaker kasten en andere geluid producerende toestellen. Dat alles met elkaar verbonden door een wirrewar aan snoeren. Niet echt fraai om te zien maar het gaat tenslotte om het geluid.

Arnout Killian is beter bekend als schilder. Hij schildert figuratief alhoewel zijn meest recente werken tegen het abstracte aanzitten. Al zijn schilderijen zijn strak en heel ‘verzorgd’, tegen het steriele aan. Dat zie je dus ook weer terug in de vormgeving van de installatie.

De geluiden zijn ontworpen op een modulaire synthesizer. Deze geluiden heeft de kunstenaar opgenomen en verwerkt in allerlei loops.  Tezamen vormen de loops een geluidsveld met de duur van acht uur. De speakers zijn op verschillende hoogtes opgehangen. Op elk van die hoogtes hangen ze in een gelijkzijdige driehoek. Afhankelijk van de grootte van de ruimte kunnen het aantal hoogtes en het aantal speakers verschillen.

Een behoorlijk technisch verhaal, hoe staat het met de beleving? Dat is een bijzondere ervaring. Bijzonder omdat de beleving moeilijk te plaatsen is. Geluid en muziek willen doorgaans iets bewerkstelligen. Waarschuwen voor gevaar, in vervoering brengen, tot rust brengen, of juist de stuipen op het lijf jagen. Sphericals wil dat allemaal niet. De geluiden van de installatie willen er gewoon zijn. Zuiver klinkend, zachtjes krakend, ritselend door de ruimte. Als bezoeker hoef je je geen zorgen te maken. Je verlaat de expositie niet als hemelbestormer, of juist geheel in Zen maar wel met een glimlach…

expositie; Arnout Killian – Sphericals, t/m 11 november (wo-za 10-17 uur).
locatie: Van Zijll Langhout, Contemporary Art, Brouwersgracht 161, 1015 GG A’dam.

Arnout Kyllian - Spericals - Van Zijlll Langhout 2 

Sylvie Bonnot – Zhu Hong – The Merchant House

Alsof het gebouw in zacht rimpelend water wordt weerspiegeld. Met een stevige windvlaag kan het beeld zo verdwijnen. Het is echter geen reflectie op het water maar een foto aan de muur van galerie The Merchant House. De foto is van Sylvie Bonnot. Met een zorgvuldig ontwikkelde techniek weet ze fysiek de rimpeling en craquelé in de foto aan te brengen.

Sylvie Bonnot
Sylvie Bonnot

De revolutie van digitalisering en het internet heeft het aanzien van de foto drastisch veranderd. En daarmee die van het beeld in het algemeen. Voor de digitalisering was de foto een soort van waarheid. Tegenwoordig kun je blauwe ogen bruin maken, rimpels verwijderen. Een storend figuur op de achtergrond laten verdwijnen. Via sociale media worden we overspoeld met een enorme hoeveelheid beelden. Beelden worden daardoor anoniemer.

Voor veel kunstenaars is de veranderende waarde van het beeld in het menselijk leven een bron van inspiratie. Dat geld ook voor Sylvie Bonnot en Zhu Hong die in de galerie een gezamenlijke expositie hebben.

Sylvie Bonnot heeft een techniek ontwikkeld waarbij ze de fotogevoelige laag van een foto losmaakt van de drager. De doorzichtige laag brengt ze aan op ander papier waarbij ze bewust rimpels en craquelé  laat ontstaan. De foto’s zijn van een groot formaat maar toch verliezen ze het krachtige, definitieve.  Daarnaast maakt ze sculpturen van foto’s. Grote werken die op sokkel in de ruimte staan en kleinere aan de muur. Ook in deze sculpturen wordt aan de eenduidige functie van de foto geknaagd. Je kunt er om heel lopen, of van verschillende kanten bekijken.

Sylvie Bonnot
Sylvie Bonnot
Sylvie Bonnot
Sylvie Bonnot

Zhu Hong gebruikt foto’s als uitgangspunt. Ze brengt met potlood het beeld over. Op verschillende soorten papier maar ook zink. in een serie gebruikt ze olieverf op doek. Daarbij laat ze veel weg. De ontstane tekening is een sterk verdunde representatie van de foto. Een beetje zoals herinneringen vervagen. Of een verhaal, met de hand geschreven, dat op het volgende vel is doorgedrukt. Wat is de essentie van een foto? Wat blijft er over van een beeld dat verschillende transities ondergaat?

Zhu Hong
Zhu Hong – In deze serie werken zijn de foto’ s uit het boek: The Photograph as Contemporary Art van Charlotte Cotton met potlood op zwart papier over getekend.
Zhu Hong
Zhu Hong
Zhu Hong
Zhu Hong

De twee kunstenaars zijn in hun werk elkaars tegenpolen. Waar Bonnot’s werk de ruimte inneemt lijkt het werk van Hong langzaam te verdwijnen. In het middendeel van de galerie hangt het werk van beide kunstenaars tegenover elkaar. Het ene werk knalt van de muur, het andere werk is ijl aanwezig. Toch is het niet zo dat het werk van Bonnot overheerst, in de zachtheid van Hung schuilt veel kracht.

expositie: Sylvie Bonnot & Zhu Hong, t/m 12 november (vrij 12 – 19.30 en op afspraak).
locatie: The Merchant House, Herengracht 254, 1016BV Amsterdam.

 

Permanent Repetition – Arti

Als ik de expositie Permanent Repetition bij Arti binnenloop sta ik gelijk tussen de strakke, slanke beelden van Thomas Raat. Het zijn zorgvuldig gemaakte sculpturen, wat betreft kleurgebruik en compositie hebben ze iets van een abstract  schilderij.  In de zaal hangen ook twee werken van Romee van Oers. Tegenover de controle van Raat laat zij een meer intuïtieve benadering zien. De op aluminium drager aangebrachte bogen lijken in één beweging te zijn aangebracht.

Thomas Raat - I Beams
Thomas Raat – I Beams
Romee van Oers - Untitled
Romee van Oers – Untitled

Het is een treffend begin voor de expositie die over abstractie gaat. Abstractie vandaag. De organisatie is in handen van de kunstenaarsgroep TOAP (The Act Of Painting). Een internationale groep kunstenaars die over de hele wereld exposities organiseert. Nu dus een expositie in Amsterdam. De curatoren zijn -dit keer- Raymond Cuijpers en Cole Verhoeven. Kunstenaars uit de hoofdstad en Nederland zijn goed vertegenwoordigd maar er is ook veel werk te zien van internationale kunstenaars

Het werk van twee kunstenaars staat centraal in de expositie. Het zijn generatiegenoten maar ook tegenpolen. De beroemde Jonathan Lasker, zijn werken zijn krachtige statements waarmee hij  het onderbewuste bewust wil maken en de wat zonderlinge Ruud Klomp voor wie schilderen een zoektocht is naar nieuwe werelden. Hij bedacht de term ‘Pararealisme’  en pas de laatste jaren vindt zijn ingetogen en zoekende werk erkenning. Toch hangt het werk van beide kunstenaars gebroederlijk naast elkaar in de zaal.

Jonathan Lasker - Spelunker
Jonathan Lasker – Spelunker
Ruud Klomp - The bright side of the mind
Ruud Klomp – The bright side of the mind

Botsingen geven de expositie vitaliteit. Het intuïtieve werk ‘Ludwig’ van Charlotte Warsen hangt in de zaal waar ook het expressieve werk van Raymond Cuijpers hangt, ‘De ontmanteling van de Hollandse School.’ De gecontroleerde rust in het werk van Lukas Göthman staat lijnrecht tegenover de woeste kracht in het werk ‘After the rain’ van Ray Moon. In de filmzaal wordt ‘Hypnopomp’ getoond. Een film van Jacco Oliver die ‘bewegende schilderijen’ maakt met olieverf.

Charlotte Warsen - Ludwig
Charlotte Warsen – Ludwig
Raymond Cuijpers - De ontmanteling van de Hollandse School
Raymond Cuijpers – De ontmanteling van de Hollandse School
Lukas Gothman - Untitled
Lukas Gothman – Untitled
Ray Moon - After the Rain
Ray Moon – After the Rain

Permanent Repetition is op het eerste oog een klassieke expositie is. Schilderijen aan de muren en sculpturen op zaal. De keuze van de werken is echter verfrissend. Niet de iconen die we al zo goed kennen maar werken die de iconen van morgen zouden kunnen worden.

links
The act of painting.
Arti et Amicitiae – Permanent Repetition.

expositie: Permanent Repetition –  t/m 29 oktober 2017 (di-zo, 12-18 uur) 
locatie: Arti et Amicitiae, Rokin 112, 1012 LB Amsterdam.

Koen Delaere - Teenage Lightning
Koen Delaere – Teenage Lightning
Cole Verhoeven - Liberal Condescension
Cole Verhoeven – Liberal Condescension
Mark Hoskin - Fallen Column
Mark Hoskin – Fallen Column
Yara Said - Resurrection
Yara Said – Resurrection
Geeske Bijker - After: girl offering oysters
Geeske Bijker – After: girl offering oysters

 

 

 

Krust-Gorilla – Butcher’s Tears

Expositieruimte van Krust Gorilla
Expositieruimte van Krust Gorilla

Grensgebieden van de kunst hebben mijn speciale aandacht. De rafelranden, maar dat woord heeft iets minderwaardigs in zich. Het terrein waar nieuwe dingen gebeuren, waar wordt geëxperimenteerd en dus ook gefaald. Waar vaste lijnen vervagen en het ongedefinieerde de overhand heeft.

Zo schreef ik een blog over een boek (The Last Pages) van Noelle Cuppens. Het laatste boek van Marguerite Duras, ‘overgeschreven’ met een teruggevonden set wrijfletters en gedrukt in kleine oplage. Of over het stuk ‘100 metronomen’ van Ligetti (zie links einde blog). Het werd opgevoerd in een pas geopende hal van Hoog Catherijne. Een uniek muziekstuk, begin jaren zestig uitgegeven. Een protest en met veel performatieve kwaliteiten.

'Terras' van Butcher's Tears
‘Terras’ van Butcher’s Tears

Nu betreed ik het terrein van brouwerij en proeflokaal Butcher’s Tears aan het einde van de Karpersweg in Amsterdam. Een rafelrandje in de stad nabij het Haarlemmermeerstation. Eens zal de gemeente ook dit terrein te gelde maken maar van mij mag het nog heel lang zo blijven.

Hier vind de expositie Krust Gorilla plaats. Een experimentele expositie omringd met performances en muziekoptredens.  De expositie bezoek ik op de laatste dag 1 oktober. Ik sta in een opslagloods en het is er een enorme bende. Na enig rondlopen kan ik twee kunstwerken met zekerheid ontdekken. Twee voetballen die op een metalen constructie ronddraaien en 3 radiootjes die ‘knisperende’ geluiden produceren. Verder vraag ik me af waar ik in vredesnaam ben terecht gekomen. In de Engelstalige omschrijving lees ik: “The exhibition sets out to examine how artistic expresssions are manifested in the fluctating topgraphy of public space; how visual art, sound an poetry exist  arestimulated and mutated in the noise of the establishment.”  Het geeft enige duidelijkheid, maar toch. Gelukkig is Karl Georg Staffan Björk, een van de organisatoren bereid mij een rondleiding te geven.

Nathalie Snel
Nathalie Snel
Robin Watkins
Robin Watkins

Hij wijst mij op verscholen kunstwerken. Een flesje bier in een achtergelaten koeling met een bijzonder etiket. Een projectie op een grillige muur van een beeld dat handelt over gelaagdheid. Een bord aan de muur dat toch weer niet een echt bord blijkt te zijn. Opgerolde tekeningen die staan tussen de poten van een omgekeerde tafel. Er staan geen naambordjes bij de werken. Het hoort ook bij het concept van de expositie.

Felicia von Zweigbergk
Felicia von Zweigbergk
krust_gorilla_13
Beeld geprojecteerd op een grillige muur – Nicole Martens
Sander Janzweert
Sander Janzweert
krust_gorilla_3_tarja_szaraniec
Tarja Szaraniec

Als je de kunstwerken heb gezien dan onderscheiden ze zich duidelijk van de zooi die in deze berging staat. Het roept de vraag op hoe goed we kijken.  Automatische classificeren onze hersenen wat ze zien. In deze berging gaat het om het verschil tussen kunst en niet kunst. Maar als we een kunstwerk in een museumzaal of galerie zien, wordt het dan ook niet gecategoriseerd en weggezet, zonder echt te kijken?

Krust Gorilla is ontwikkeld door: Karl Georg Staffan Björk, Monica Tormell and Felicia von Zweigbergk, in samenwerking met K–G–B en Butcher’s Tears.

Deelnemende kunstenaars, performers en bands:
Bad Kitten, Bas Medik, Black Wednesdays, Bucket Boyz, Diana Ozon, End of the Road Cinema with Jeffrey Babcock, Eric Nordin, Ewan Cameron, Felicia von Zweigbergk, Freek Wambacq, Gerard Mostert, Gerbrand Burger, Hanna Gustavsson, Hilma af Klint, Hubert Bouwers, Kalle Runeson, Karl Georg Staffan Björk, Monica Tormell, Nathalie Snel, Nicole Martens, Noiserr, Parkeerplaats, Peggy Franck, Radna Rumping, Robin Watkins, Sander Janzweert, Scapeous, Shadows, Tarja Szaraniec

Links
Noelle Cuppens – The Last Pages.
Poème symphonique – Ligeti.
(k).(g).(b).info.
Facebook event Krust Gorrila.
Butcher’s Tears.

De expositie is voorbij. Hij vond plaats van 27 sept tot 1 oktober 2017 bij Butchers Tears in Amsterdam.

Gerbrand Burger
Gerbrand Burger
krust_gorilla_7
Bas Medik – (Alles wat in het graf van Toetanchamon gevonden is, is keurig geregistreerd. Dit werk is een representatie van een deel van dat archief. De foto is een 3D rendering op basis van een schedel.
krust_gorilla_8
Bas Medik

 

Bar van Butcher's Tears
Bar van Butcher’s Tears met uitgebreide bierlijst