Maandelijks archief: november 2017

De verzakelijking van het ondoorgrondelijke – 37PK

De verzakelijking van het ondoorgrondelijke‘ als titel voor een tentoonstelling blijft bij mij hangen. De titel zou kunnen gelden voor de hele kunstwereld. Aan de ene kant het ondoorgrondelijke. Datgene wat kunstenaars steeds drijft en waar ze naar op zoek zijn. Niet voor niets heet dit blog kunstblijfteenraadsel. Aan de ander kant de zakelijke markt. Want al die prachtige kunst moet gewoon verkocht worden.

Gelukkig heeft kunstenaar Ilona Plaum een wat beperktere en ook meer mysterieuze definitie voor de titel van deze groepsexpositie. . De rode draad tussen menselijk lot en de menselijke maakbaarheid. Tussen de mens overgeleverd aan de natuur en de mens die zich aan de natuur wil ontworstelen. Tussen overgave en controle.

Marieke Gelissen - Counting Down - video
Marieke Gelissen – Counting Down – video
Michael Francois - Deja Vu - video
Michael Francois – Deja Vu – video
Sven Verheaghe - Lviza memories of plants - olie op doek
Sven Verheaghe – Lviza memories of plants – olie op doek

De kunstwerken verbeelden het thema op elk hun eigen wijze. Van ernstig, tragi-komisch tot tegen het absurde. Om met die laatste te beginnen De video ‘Counting down’ van Marieke Gelissen is van een absurde eenvoud. Een ronde tafel draait rond tot hij stil staat. Hoe simpel ook, je staat er gefascineerd naar te kijken. In de video van Michael François ‘Deja Vu’ worstelen twee handen -ogenschijnlijk doelloos- met een vel aluminium folie.  De manier waar op Sven Verhaeghe de natuur verbeeld zweeft tussen het romantische landschap en de duistere oerkracht van de natuur in. Als kunstenaar/curator kies je natuurlijk een onderwerp waar je een band mee hebt. Het werk van Ilona Plaum is gemaakt op ‘Archival Pigment Print’. Het precieze maak/ontstaan-proces blijft voor de bezoeker verborgen.

Ilona Plaum - Week 6 2017 - Archival Pigment Print
Ilona Plaum – Week 6 2017 – Archival Pigment Print

De samenstelling van de expositie is verrassend en ongewoon. Dat is in het begin wat lastig maar als je de tijd neemt gaat de samenhang van de werken voor je leven.

Deelnemende kunstenaars:
Semâ Bekirovic, Michel François, Marieke Gelissen, André Kruysen, Ilona Plaum, Sven Verhaeghe.

expositie: De verzakelijking van het ondoorgrondelijke, t/m 23 dec 2017 (do-zo, 13-17 u)
locatie: 37PK, Groot Heiligland 37, 2011 EP Haarlem. 

Space Piece - Sema Bekirovic - Object
Space Piece – Sema Bekirovic – Object
I love modernism, modernism loves me - Andre Kruysen - Object
I love modernism, modernism loves me – Andre Kruysen – Object

Wouter Klein Velderman in de Torenkamer

Negen vierkante meter.  Zo groot is de Torenkamer van het VondelCS. Het statige pand in het Vondelpark waar AT5 en AVRO/TROS redacties hebben en uitzendingen verzorgen. In de Torenkamer heeft elke week een andere kunstenaar een residentie van maandag tot en met vrijdag. De kunstenaar heeft uitzicht op het prachtige park en kan in alle rust werken. Los van dagelijkse beslommeringen. De enige tegenprestatie is dat zij of hij elke dag een blog bijhoudt. Ook is er een aantal keren een interview dat uitgezonden wordt op Radio 4, tijdens het kunstprogramma Opium.

wouter-klein-velderman_torenkamer_stoel

In plaats van rust zocht Wouter Klein Velderman reuring, geen stilte maar contact met mensen. In totaal heeft hij 17 mensen op bezoek gehad. In de week van 6 t/m 10 november heeft hij zijn intrek genomen in deze bijzondere plek.  Een onverwachte kans omdat een andere kunstenaar had afgezegd.

Als ik hem donderdagavond opzoek ben ik benieuwd wat ik aan ga treffen. Weliswaar heb ik via Facebook al wat foto’s gezien maar de werkelijkheid is toch altijd anders. Al van een afstandje zie je vrolijke kleuren door de open deur van het torentje op je af komen. Een beetje als een ballenbak of snoezelkamer.  Op de grond een enorme chaotische laag met kleine stukken PVC-doek in allerlei kleuren. Aan de wand zakken met PVC-doek, keurig kleur bij kleur.  Op tafel een opengeslagen boekwerk over vogels met verfijnde tekeningen. Aan een wand enkele vogels gemaakt van PVC-doek.  Te midden van deze vrolijke chaos twee geriefelijke stoelen.

In die stoelen nemen we plaats. Ik heb de ontmoeting niet  grondig voorbereid maar de uniek gelegenheid leek me een goed moment om in ieder geval te vragen waar de kunstenaar staat. Het lijkt een bijzonder moment te zijn. Die manier waarop hij deze residentie aanpakt is daar ook een weergave van.

Het hoeft geen uitleg meer dat PVC doek het materiaal van de kunstenaar is. Hij heeft er de nodige sculpturen en wandkleden mee gemaakt. Wie vorig jaar Big Art heeft gezien kan zich waarschijnlijk wel zijn enorme wandkleed wel herinneren. Maar alleen in je atelier kunst maken voldeed niet meer. Daarom zocht hij in deze week niet de rust en juist ontmoeting.

Met zijn socratische gesprekken zet hij stappen buiten zijn atelier. Dit jaar tijdens het festival ‘Into The Great Wide Open’ op Vlieland organiseerde hij een reeks gesprekken en onlangs ook in kunstruimte Nest te Den Haag.

Kennen de  de socratische gesprekken nog een strak format, zijn performance in De Appel tijdens de museumnacht in Amsterdam was gewaagd vrij. Een tijdsframe van een uur, twee kunstenaars, geen enkele afspraak. Samen met Caroline Ruijgrok ging hij de uitdaging aan. De performance verliep niet altijd soepel en kende ‘wringende momenten’, sommige deelnemers voelde zich gegijzeld. Toch kijkt de kunstenaar er tevreden op terug.

wouter-klein-velderman_torenkamer_portret

Ik vind het een heel moedige stap. Je verlaat de vertrouwde, ommuurde omgeving van je atelier. Je legt je harnas af, stelt geen voorwaarden en kijkt wat er gebeurt… Misschien past zo’n stap heel goed in deze tijd die steeds transparanter en nu is. Wie weet is dit de kunst van morgen.

links:
Opium – Radio 4 – Wouter Klein Velderman
Youtube – Promotiefilmpje – Wouter Klein Velderman in de Torenkamer.
Into The Great Wide Open – Uitleg Socratisch Gesprek.
Wouter Klein Velderman.

Wouter Klein Velderman was te gast in de Torenkamer van het VondelCS van 6 t/m 11 november 2017

 

Anna van Suchtelen – Genius Loci – Dapiran

Toen ik een half jaar oud was werd ik door mijn moeder meegenomen van Nederland naar Nigeria waar mijn vader werkte voor Shell. We woonden daar in een dorp vol villa’s met enorme tuinen, scholen, winkels en een ziekenhuis. Ik bewaar er vele herinneringen aan. Maar wat is er nu nog over van dat dorp? En wat zouden de oorspronkelijke bewoners er van gevonden hebben dat hun grond, hun plek, voor dat dorp werd ingenomen?

Anna Van Suchtelen - genius loci - zeefdruk

We hebben natuurlijk allemaal herinneringen aan plaatsen en plekken. Het maakt dat het begrip ‘geest van een plek’ in het Latijns ‘Genius Loci’ bijna iedereen zal aanspreken. Hoewel heel dichtbij is het ook een heel mysterieus begrip. Want wat is precies de ‘geest van een plek’?

Anna van Suchtelen heeft het begrip ‘geest van een plek’ onderzocht. Ze bestudeerde daarvoor uitvoerig de archieven van een  gegoede Zeeuwse familie en hun landgoed. In de expositie ‘Genius Loci‘ bij Dapiran Art Project Space in Utrecht heeft ze dat onderzoek visueel vorm gegeven.

anna_van_suchtelen_genius_loci_5

Visualiseren heeft het gevaar in zich dat het kwesties definitief maakt. Eenpuntig. De kunstenaar is niet in die val getrapt. Er is geen antwoord. De zeefdrukken, voorgedragen tekst en video’s roepen vooral vragen op. Of verwondering. Kun je de Genius loci vangen in een tekst, een video, een schaduw? Wolken spelen een belangrijke rol. Ze zijn een vast onderdeel van elke plek, altijd, maar ze zijn nooit hetzelfde. Die zekere onzekerheid lijkt de expositie te dragen.

Anna Van Suchtelen - genius loci - serie zeefdrukken

expositie: Anna van Suchtelen – Genius Loci; t/m 25 november 2017, vr-za (12-18 uur)
locatie: Dapiran Art Project Space, Springweg 59, 3511 VK Utrecht.

Niek Hendrix – Het Geheugentheater – de Ketelfactory

Als je een oud schilderij bekijkt neemt het je mee naar zijn tijd. De afbeelding, de verf, de gebruikte kleuren, het craquelé, de lijst. Ze maken het verleden tastbaar. Niek Hendrix leent graag beelden uit de rijke geschiedenis van de kunst. Echter door zijn bijzonder aanpak is de band met het verleden van de voorstellingen veel minder. Er is een universeel beeld ontstaan. Hij gebruikt daarvoor houten panelen, waarop hij een vaste kleur grijze verf als onderlaag aanbrengt. Op die onderlaag tekent hij, met potlood, de beelden. Niet alleen het werk van oude meesters. Maar ook tijdloze geometrische vormen en onderwerpen uit de recente geschiedenis, of uit onze tijd.

Deja Vu
Deja Vu

Maar door de uniforme aanpak van al die beelden, lijkt de tijd te verdwijnen in de Ketelfactory. De naam van de expositie: ‘Het geheugentheater‘ is daarom mooi gekozen. Ook in ons geheugen, dat enorme reservoir aan herinneringen, zijn al die beelden gelijkwaardig en niet aangetast door de tijd.

Als ik door de expositie loop denk ik aan de kunstkamers en rariteitenkabinetten. Die waren van de 15de tot 18de eeuw heel populair bij koningen, hertogen en adel. Grote verzamelingen van beelden, schilderijen, opgezette dieren, vazen, instrumenten. Ze getuigen van een enorme nieuwsgierigheid, in een tijd waarin de wereld ontdekt werd. De beelden in deze expositie zijn echter ontdaan van hun vergankelijkheid. Ze zweven in een soort tijdloos continuum.

Memory Theater
Memory Theater

Het tintelt echter wel. De tekeningen zijn met grote precisie vervaardigd. Nieuwsgierigheid is niet op zijn plaats. Laten we het verwondering noemen. Verwondering over de enorme rijkdom aan beelden die de mensheid heeft opgebouwd.

expositie overzicht
expositie overzicht

De expositie oogt een beetje als een theater, of misschien als zo’n kunstkamer. Compleet met trapjes en podia om een werk van dichtbij te bekijken. In tegenstelling tot de oude verzamelaars, heeft de kunstenaar zich kunnen beheersen. Het hangt er niet tjokvol, van boven tot beneden. Je wordt niet gehinderd door een storende overdaad. Gelukkig maar wat elk werk op zich is de moeite van het zorgvuldig bekijken waard.

Links
Het Ketelhuis – het Geheugentheater.
Niek Hendrix.

Expositie: Niek Hendrix – Het Geheugentheater, t/m 24 december, vr-zo (13 -17 uur).
Locatie: de Ketelfactory, Hoofdstraat 44, 3114 GG Schiedam.

niek-hendrix_het-geheugentheater_8

Pictura
Pictura

niek-hendrix_het-geheugentheater_7.jpg

expositie overzicht