Maandelijks archief: april 2017

Poppositions 2017 (Brussel)

De 35tigste editie van kunstbeurs Art Brussels is voorbij. Het evenement is inmiddels zo populair dat er diverse andere beurzen in Brussel in dezelfde periode worden georganiseerd. Zoals Independent, YIA, Offcourse en Poppositions.

poppositions_ing_art_centre_2017

Poppositions -die dit jaar zijn zesde editie beleefde- heeft een bijzonder format. Het is een mix van commerciële galeries en non-profit kunstinstellingen. De organisatie is low budget, dus geen strakke stands en geen champagnebar. Deelnemers delen de ruimte zonder afscheidingen, dat geeft een ongedwongen, open karakter.

Vorig jaar was de locatie behoorlijk alternatief. Op het plein voor de ingang stond een food-truck. De bar was een deur op schragen en wat eenvoudige tafels. De toegang was een vrijwillige bijdrage. De expositieruimte leek veel op een (verlaten) fabriekshal. Het zal een deel van kunstliefhebbers zeker hebben weerhouden van een bezoek. Misschien dat dit jaar de beurs daarom neerstreek in het statige ING Art Centre aan het Koningsplein. Geen bar (alleen tijdens evenementen) maar wel een toegangsprijs van 7 euro. Waar de beurs volgend jaar gehouden wordt? Dat is nog onbekend, de beurs kiest elk jaar een andere locatie.

Poppositions bevaart een andere ader van de kunst, minder commercieel, persoonlijker, dichter bij de bron. De kunstenaars zijn vaak zelf aanwezig. Je komt makkelijk tot een gesprek. Als is de communicatie soms lastig als voor beide partners het Engels niet vanzelfsprekend is. Je voelt de drive van kunstenaars. Kunstinstellingen zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor het presenteren van kunstenaars. Het is allemaal wat minder gevestigd. Hierbij een selectie uit mijn belevenissen:

Galerie Rianne Groen toonde werk van Miko Veldkamp. In vast formaat olieverf schilderijen schildert de kunstenaar wat  hij beleeft, ziet en meemaakt in zijn leven. Hij heeft een krachtige stijl, het vast formaat maakt elke herinnering even belangrijk.

Miko Veldkamp - galerie Rianne Groen
Miko Veldkamp – galerie Rianne Groen

Lamart Offspace gevestigd in Antwerpen heeft geen vaste galerieruimte en zoekt steeds andere locaties voor het presenteren van kunstenaars. Kunst wordt zo op ongebruikelijke plekken getoond en (lang) leegstaande panden wordt nieuw leven ingeblazen. Op de beurs toonde Lamart werk van Flurin Besig.  De vreemde objecten zweven tussen sculptuur en design in.

lamart_offspace_flurin_bisig
Flurin Bisig – Lamart Offspace

Een fotografische cartografie van de Sahara maken. Om op die manier de ooit bewoonde delen in wat nu een grote woestijn is, in kaart te brengen. Dat is de achtergrond van het kunstwerk van Abdessamad El  Montassir. Op de foto’s zand met soms wat groen of bijna vergane ruïnes. De gefotografeerde planten groeien specifiek op die locatie, Le Cube (Independent Art Room) uit Marokko presenteerde de kunstenaar.

Abdessamad El Montassir Le Cube
Abdessamad El Montassir Le Cube

Natuurlijk wordt ook in Estland kunst gemaakt. Het Artist run Rundum Presenteerde een installatie van Kristina Ollek. Een uitvergrote foto van een aquarium ornament is op doorzichtig folie geplakt. De (namaak) rotspartij trok wel de aandacht.

Kristina Ollek Rundum Estland
Kristina Ollek Rundum Estland

Je selecteert als galerie een kunstenaar. Deze mag dan zelf een kunstenaar kiezen voor een duo expositie.  Het is de werkwijze van DMW Artspace uit Antwerpen.  Volgens de galeriehouder een succesvolle formule omdat de geselecteerden kunstenaars heel zorgvuldig zijn in de keuze van hun duo kandidaat. Op de beurs toonde de artspace echter maar één kunstenaar. Johan Gelper. Hij maakt van alledaagse materialen en gevonden voorwerpen, ietwat ijle objecten.

Johan Gelper - DMW Artspace
Johan Gelper – DMW Artspace

“Don’t Agonize, Organize!” was de slogan van deze editie van Poppositions. In het werk van Abdessamad El Montassir (Fotoproject Sahara) vind je het politieke engagement wel terug maar bij veel andere kunstenaars speelt nauwelijks een rol. De beurs zelf brengt met elke editie en dus ook deze de slogan in de praktijk. Niet mopperen over ‘gelikte beurskunst’ op beurzen maar zelf een evenement organiseren waarin het experiment vooraan staat!

Links.
Fotoverslag van mijn hand van Poppositions 2017.

Poppositions is voorbij het evenement vond plaats van 20 t/m 23 april 2017.

FORMat Play – Goof Kloosterman – Atelier 014

formatplay_logo

In 2014 studeert Goof Kloosterman af aan de HKU in Utrecht.  Zijn eindexamen expositie valt op. In een van zijn werken kopieert hij een wit vel papier. De kopie dient  als origineel om een volgende kopie te maken. Deze handeling wordt steeds herhaalt. Omdat kopieermachines niet perfect zijn vertonen de kopieën steeds meer zwarte vlekken, tot ze helemaal zwart zijn. Vervolgens raakt de inkt op en worden de kopieën weer witter.  Het laatste vel papier is weer geheel wit.  Van deze vellen maak hij een chronologisch overzicht als kunstwerk.

photo-118
Van witte kopie naar witte kopie.  foto: © Das Spectrum

Op de Unfair van 2016 presenteert hij een mini bioscoop. Je kunt er live kijken naar een voorstelling die zich in  een ander deel van Amsterdam afspeelt. De verbinding is met WiFi tot stand gebracht. De voorstelling bestaat uit rook die met een zekere regelmaat in een theaterzaal het podium wordt opgeblazen.
Thema’s in zijn werk zijn:(mechanische) ritmes en patronen, toeval, oneigenlijk gebruik van machines, hoe ontstaan beelden en wat is je rol als beschouwer?

In het project FORMat Play in Atelier 014 onderzoekt hij deze thema’s verder, waarbij het presenteren centraal staat. Gedurende vier weken (van 16/03/2017 t/m 9/4/2017) verzorgt hij elke week een andere voorstelling/expositie.
Kun je met theaterlampen theater maken als er geen voorstelling is? Dat wil de kunstenaar onderzoeken. In de eerste episode wordt de bezoeker in de schijnwerpers gezet. Ben je dan nog wel bezoeker of misschien juist de artiest? En hoe voelt dat dan? De toegang is gereguleerd: elk kwartier mag 1 persoon naar binnen.
Vrijwel elke expositie begint met een opening. Is een opening daarmee onderdeel van de expositie? Heeft het evenement artistieke waarde? In de tweede episode kijk je als bezoeker naar opnames van een eerdere opening. Hoe lang blijf je kijken? Is het interessant? De toegang is gereguleerd tot maximaal twee bezoekers (in de ruimte).
In episode 3 loop je bij de ingang langs een flinke lamp. In een rustige, vaste regelmaat gaat de lichtbron van aan naar uit (en omgekeerd). Een camera neemt alles op. In de expositie ruimte zie je de lamp geprojecteerd op een metalen plaat. Voor de projector staat een ander kunstwerk uit een vorige expositie. Op een statief staan 2 tegen elkaar in draaiende schijven. Ze laten het licht door van de projector in en willekeurige opeenvolging van alles tot geen licht. Beide kunstwerken beïnvloeden het beeld op de metalen plaat. Maar wat weet je nog van het kunstwerk dat je nu niet meer kunt zien?
In de Grand finale, de vierde en laatste episode, mag je zelf voor kunstenaar spelen. Ten minste als je instemt met de voorwaarden. Dat is dat je bereid bent precies één van de opdrachten uit te voeren die aan je worden voorgelegd. In de expositie ruimte liggen op de grond witte, grijze en zwarte blokken. Op de muur worden de opdrachten geprojecteerd. (bijv: ‘Haal een zwart blok weg’). Wat ga je doen? Heel braaf een opdracht uitvoeren? Stiekem geen? Of lekker eigenwijs twee of meer?

FORMatPlay - episode 1 - Goof Kloosterman
Theater met alleen schijnwerpers?
FORMatPlay - episode 3 - Goof Kloosterman
Beeld van een gloeilamp gemaakt door 2 kunstwerken
FORMatPlay - episode 4 (Grand Finale) - Goof Kloosterman
Blijf je toeschouwer of doe je mee?
FORMatPlay - episode 4 (Grand Finale) - Goof Kloosterman
Blokken korrelig op scherm geprojecteerd.

In FORMatPlay speelt de kunstenaar met de elementen kunst, presentatie en beschouwer. Het idee van ik, de beschouwer hier en de kunst daar wordt onderuit gehaald. Je bent onderdeel van het kunstwerk geworden of misschien wel van de presentatie. Om het nog wat lastiger te maken wordt wat er in de expositieruimte gebeurt (deels) geregistreerd. Op een beeldscherm, net buiten de expositie, wordt het resultaat in korrelig beeld gepresenteerd. Wat is nu het eigenlijke kunstwerk? Het beeldscherm of de expositie?

Het is heel waardevol dat een kunstinstelling als Atelier 014 kunstenaars de ruimte geeft om te experimenteren. Je krijgt de mogelijkheid om de zoektocht van de kunstenaar mee te beleven. FORMatPlay bevraagt de rol van de toeschouwer. Kun je wel objectief naar kunst kijken? Of zijn allerlei factoren rond de presentatie van invloed?

Atelier 014 - FORMatPlay
Toegang Atelier 014

Atelier 014 is een jong kunstenaarsinitiatief gevestigd aan de Hardebollenstraat 10 in Utrecht. De kunstenaars Dina Ziad, Eva Geutjes en Lisanne Ruim zijn 8 maanden geleden dit initiatief begonnen.
Sinds drie maanden voeren ze een ‘No white cube’ beleid. Elke kunstenaar krijgt gedurende een aantal weken de ruimte tot zijn beschikking. Hij of zij gaat verder met wat de vorige kunstenaar heeft afgelaten.  Ze zien Atelier 014 als een laagdrempelig initiatief.
Op dit moment heeft Kate Price het pand onder haar hoede. Om op de hoogte te blijven van de activiteiten van Atelier 014 kun je het beste de Facebook pagina volgen (zie links), de website is nog in aanbouw.

Links.
goofkloosterman.nl.
Facebook pagina van Atelier 014.

FORMatPlay is inmiddels ten einde. (Het liep van 23 maart 2017 t/m 9 april 2017).

Met het mes schilde hij anders alleen appels – Monica Overdijk – Moira Utrecht

Een koevoet, een hamer, een schaar.  In zachte kleuren getekend hangen ze aan de muur. De vellen papier zijn niet ingelijst mar zijn direct aan de wand bevestigd. De voorwerpen lijken langzaam uit het papier op te doemen. Het voelt poëtisch.
Er is ook een ander kant, de objectiviteit, het afstandelijke. Een persoonlijke toets is ongewenst. Het gaat om het voorwerp, dat moet er zo natuurgetrouw mogelijk opstaan. Bijna alsof je het voorwerp van de muur kan pakken en gebruiken. Maar aan dat gebruiken kleeft een verhaal.

Krantenartikelen verzameld door Monica Overdijk

Kunstenaar Monica Overdijk is gefascineerd door moordzaken. Hoe komt een moordenaar tot zijn moord? Hoe kan hij of zij iemand met wie al jaren in gezamenlijkheid is doorgebracht ombrengen, vaak op gruwelijke wijze? Wat gaat er door de dader heen? Hoe is het contact met het slachtoffer tijdens de daad? Een pistoolschot vind ze te afstandelijk, te zakelijk. Het fysieke contact moet er zijn, hoe morbide en confronterend dat ook is.

Monica Overdijk - Riem

De moordwapens die ze tekent zijn niet de echte maar substituten. Jij en ik hebben die gewoon in ons huis liggen. Ze fotografeert de voorwerpen. Om het te tekenen toont ze een vergroting op een beeldscherm. Vanaf dat scherm wordt het voorwerp op papier gezet. Ze tekent met puntjes, ontelbare puntjes. Al die puntjes visualiseren het wapen. Zacht, poëtisch maar haarscherp. Het is alsof met al die puntjes die moordzaak voor haar een plek krijgt.

Bij het schrijven van dit blog voel ik toch twijfel.  Had de kunstenaar niet het echte wapen moeten tekenen? (Als daar door de politie toestemming voor was gegeven.) Was dat niet veel dramatischer geweest? Of had de sensatiezucht van de beschouwer dan de oprechte intentie van de kunstenaar overschaduwd?

Monica Overdijk - Touw

In Moira in Utrecht hangen de tekeningen in de expositie ‘Met het mes schilde hij anders alleen appels‘. In totaal wil ze 40 moordzaken met een tekening vereeuwigen. Daar heeft ze nog wel tijd voor nodig. Ze schat tot februari volgend jaar. Ze is zelf bij de expositie aanwezig dus je kunt met haar in gesprek.

expositie: Met het mes schilde hij anders alleen appels t/m 16 april, vr-zo 13-18 uur
locatie: Moira Expositieruimte, Wolvenstraat 10, 3512 CH Utrecht

Monica Overdijk - Koevoet

Monica Overdijk - Broodmes

Pieter Obels – Salto Mortale – galerie RogerKatwijk

Pieter Obels - detail van werk

Salto Mortale is de ‘dodelijke sprong’ maar ik vind dodelijk zo’n naar woord bij het werk van Pieter Obels dat een feest is om naar te kijken. Laat ik het daarom ‘de onmogelijke sprong’ noemen. Het past veel beter op de sierlijke sculpturen die in galerie Roger Katwijk te zien zijn en kan er als vertaling van salto mortale nog wel mee door.

Onmogelijk is wel een woord dat bij je opkomt als je de Cortenstaal beelden bekijkt. Je knijpt jezelf een keer en kijkt weer. Ze staan er echt. Tien jaar heeft de kunstenaar nodig gehad om het staal de baas te worden. Tien jaar zwoegen, proberen, doorzetten, erin blijven geloven. En dan ineens zingt het, alsof de kunstenaar tovenaar is geworden.

Pieter Obels - Luchthartige Verwachtingen - 2016
Luchthartige Verwachtingen – 2016
Pieter Obels - Wijdverbreide onmogelijkheden - 2016
Wijdverbreide onmogelijkheden – 2016

Een driehoekig metalen lint creëert met sierlijke, onvoorspelbare kronkelingen een sculptuur. Het heeft nog het meeste weg van een kluwen maar zo ruim dat alles zichtbaar of volgbaar is.  De associatie met zang is niet eens zo vreemd. Als een lied ten gehore is gebracht is het weg en blijft alleen de herinnering. Of een vlinder die onnavolgbaar dwarrelt in de lentelucht om daarna weer te verdwijnen. De beelden van Pieter Obels leggen dat wat verdwijnt vast. De onnavolgbare vlucht van een vlinder. De melodie van een lied.

Je voelt het als je  in de galerie rondloopt. Er staan en hangen zo’n acht sculpturen in de ruimte. Het moet een behoorlijke operatie zijn geweest om ze allemaal op de juiste plek te krijgen. Toch wordt je niet overweldigd door een massale aanwezigheid van staal. Eerder het omgekeerde als je de golvende bewegingen volgt lijken de beelden zich op te lossen.

Pieter Obels - Ijzingwekkend Verwrongen - 2016
Ijzingwekkend Verwrongen – 2016 – detail

Links.
galerie Roger Katwijk – Salto Mortale.
pieterobels.com.

expositie: Pieter Obels – salto Mortale, t/m 06 mei, wo-za – 12 -18 uur .
locatie: galerie Roger Katwijk, Prinsengracht  737, 1017 JX  Amsterdam.

galerie Roger katwijk - overzicht expositie - Salto Mortale - Pieter Obels
Overzicht expositie – Salto Mortale
Pieter Obels - Luchthartige Verwachtingen - 2016
Luchthartige Verwachtingen – 2016
Pieter Obels - Salto Mortale - 2017
Salto Mortale – 2017