Maandelijks archief: december 2016

Craigie Horsfield – How the world occurs

Na een tijdje wordt je gewaar van de muziek. Een traag geluidskunstwerk *  dat nog het meest lijkt op iets tussen neuriën en gregoriaanse zang. De geluidsbronnen zijn lastig te herleiden. Het geeft een gevoel van urgentie en drama. De wanden van de zalen zijn grijs en het licht is gedempt. Het geheel is een statement van sfeer die je door de expositie zal leiden.

Craigie Horsfield - Broadway 14th day 18 minutes after dusk - (2012
Craigie Horsfield – Broadway 14th day 18 minutes after dusk – (2012

Het eerste werk in de expositie ‘How the world occurs‘ van Craigie Horsfield is gelijk overdonderend.  Een enorm wandtapijt – de grootste in de expositie – met daarop een foto van puinhopen na de aanslag op de Twin Towers. Het is wat onscherp. Een vreemde blauwe nevel hangt rond de ingestorte gebouwen, rookwolken trekken omhoog. Een beeld van revolte dat van alle tijden zou kunnen zijn. De Franse revolutie, de Amerikaanse burgeroorlog, beide Wereldoorlogen, Aleppo.

Een foto geweven in een enorm wandtapijt is bijzonder. Horsfield experimenteert dan ook graag. Met speciale technieken om foto’s te ontwikkelen en af te drukken. En met verschillende dragers die hij gebruikt voor zijn beelden: Wandtapijten, aquarel papier, houten panelen.

Een bijzondere onderdeel van de expositie zijn de Utrechtse Portretten. Het Centraal Museum gaf de kunstenaar de opdracht 26 Utrechters te fotograferen. Als onderdeel van de afspraak zijn twee portretten aangekocht.

Craigie Horsfield

Craigie Horsfield

Craigie Horsfield

Relaties zijn in het werk van Horsfield belangrijk. Dat komt tot uiting in deze portretten, gemaakt bij natuurlijk licht. De kunstenaar is niet even bij de geportretteerden langs gegaan om een foto te schieten.  Met elke kandidaat had hjj had uitvoerige gesprekken, de foto’s waren daarvan een natuurlijk resultaat.

In een van de zalen onderzoekt hij vieringen/feesten. Afbeeldingen van feesten uit de oudheid worden getoond samen met zijn foto’s van feestende bezoekers. Waar het feest is en welk soort feest wordt niet duidelijk. De beelden lijken vooral de dynamiek van een feest en de interactie van de feestgangers te willen visualiseren. Maken de bezoekers het feest of ondergaan ze het?

Craigie Horsfield

De expositie eindigt met twee Nijlpaarden die gebroederlijk bij elkaar lijken te liggen in een dierentuin. Geweven op grote wandkleden. De droefgeestigheid is ook hun schoonheid. Die tegenstelling brengt rust. Je kunt gaan zitten op een van de bankjes en naar die beesten kijken. Hun lot lijkt je eigen lot. De schoonheid die je ziet deel je. Het weemoedige relativeert.

Zoo - Craigie Horsfield - 2007
Zoo – Craigie Horsfield – 2007
Zoo - Craigie Horsfield - 2007
Zoo – Craigie Horsfield – 2007

De kracht van Craigie Horsfield is dat zijn werk je niet meesleept in euforie, schoonheid of woede maar je terug brengt naar waar jij staat, waar jij bent, nu.

* Het geluidkunstwerk heeft Reinier Rietveld in samenwerking met de Craigie Horsfield ontwikkeld.

links
Craigie Horsfield – Centraal museum Utrecht.
Utrechtse portretten – Craigie Horsfield.

expositie: Craigie Horsfield – How the word occurs t/m 5 feb 2017 (di-zo, 11-17 uur).
locatie: Centraal Museum, Agnietenstraat 1, 3512 XA Utrecht.

Hedri Kool – 860

hedri-kool-met-gelegd-860
© Hedri Kool

De eerste aanblik staat me nog helder voor de geest. Een tegelvloer van grind en zand. Met grote zorgvuldigheid en precisie neergelegd. Heldere kleuren, strakke lijnen. Het moest een enorme klus zijn geweest de vloer te leggen. En dat doe je dan in de wetenschap dat later honderden mensen over die vloer gaan lopen.  Dat moment was tijdens de eindexamen-expositie (The Launch) van AKV/St. Joost in ‘s-Hertogenbosch (2 – 6 july 2016).

Toen ik in de deuropening stond en me aan de vloer vergaapte was deze nog redelijk ongeschonden. Weldra zouden mijn voeten hun destructieve sporen achterlaten.  Het werk, genaamd 860 *,  is gemaakt door Hedri Kool. Ze vertelde me dat elke 30 seconden een camera een foto van de zaal maakte. Later zou ze de beelden verwerken tot een time-lapse video. Hoe kom je op het idee om een dergelijk werk te maken? Voldeed het aan de verwachtingen? En wat vonden anderen, het publiek ervan? Die vragen heb ik gesteld aan de kunstenaar (per mail).

Hedri Kool werd op het idee van 860 gebracht toen ze een berg zand en een rol tapijt naast elkaar zag liggen en zich verbaasde over de gelijkenissen. Twee totaal verschillende producten die toch veel gemeen hebben, ze besloot het te onderzoeken. Het resultaat was die bijzondere tegelvloer.

De reacties op de vloer waren heel verschillend, sommige sleepten met hun voeten door het grind, anderen legden de grindkorreltjes weer terug bij de kleur! En net zoals het speciaal is om als eerste voet in maagdelijk sneeuw te zetten, zo zochten mensen een nog niet belopen tegels op om daar als eerste een voetstap achter te laten.

hedri-kool-voetstappen-860
© Hedri Kool

Inmiddels staat de time-lapse video op haar website. Een plezier om naar te kijken.  Een mooie registratie van het hele project. De opbouwfase heeft wel iets weg van een militaire operatie. Het vervagen van de tegels komt niet helemaal tot zijn recht maar dat was misschien ook niet het doel. De echte beleving van het lopen over zo’n vloer kan het toch niet vervangen. Op haar website (zie links) behalve de video ook een serie foto’s van de vloer op verschillende momenten van de expositie.

Hedri Kool wond de Hollands Nieuwe award van galerie Bart, met o.a. het werk Populier. De prijs is dat ze 2 maanden mag wonen en werken in de ruimte boven de galerie in Amsterdam.  Mocht je geïnteresseerd zijn in haar werk. Ze doet mee aan de groepsexpositie Raakvlakken in Leiden die op 18 mei 2017 opent (zie links).

* 860 Is he aantal tegels waaruit de vloer bestond.

Links
Hedrikool – 860.
Avans.nl – Kilo grind en zand in afstudeerwerk.
Raakvlakken – Beelden in Leiden.

Populier - Hedri Kool - 2016
Populier – Hedri Kool – 2016, acrylic one.

 

Sofia Borges ~ Black Chalk – White Charcoal or the Myth of Absent Matter ~ FOAM

Bij de ingang hangt een foto van een natuurhistorisch object. Het intrigeert omdat je niet gelijk kun vaststellen wat het is. Je kijkt een tijdje, je onderzoekt maar een bevredigend antwoord krijg je niet. Het is een voorbode van de expositie Black Chalk and White Charcoal or the Myth of the Absent Matter van Sofia Borges in het FOAM.

Lange zwarte gordijnen creëren een kleine ruimte, een soort kathedraal. Er hangen 2 drieluiken van foto’s in. Het fotografische roept een gevoel van onweerlegbaarheid op maar de afbeeldingen zijn mysterieus, duister. Een wezen, half dier, half vogel bespringt een mens. Het zou gruwelijk kunnen zijn maar daarvoor zie je te weinig. Een man in een groen gewaad, je ziet alleen zijn handen. In het ene drieluik houden die handen een stok vast met daaraan een vreemd voorwerp. Wie is die man, waar bevind hij zich? Je herkent dingen maar een beeld kun je je niet vormen. In een midden foto, een hand, een stuk van een schedel een bepoederd gezicht? De foto schokt door zijn ongrijpbaarheid. En dan zie je ineens dat dat foto ‘gewoon’ in een plexiglas houder zit. Ergens op een kantoor, of thuis?  Elk houvast dat je zoekt heeft de kunstenaar zorgvuldig ondermijnd.

Sofia Borges - Drieluik

Sofia Borges - Drieluik

Sofia Borges maakt krachtige beelden, ze boeien en trekken je aandacht. Je verwachtingen worden echter niet beantwoord. Geen schitterend historiestuk, geen dramatisch beeld van ramp of verwoesting, geen prachtige foto van een natuurhistorisch voorwerp. Wat dan wel? Ook die vraag blijft onbeantwoord.

Wat is een beeld? Hoe ontstaat een afbeelding? en hoe gaan onze hersenen daarmee om? Het zijn de vragen die de filosoof in de kunstenaar zich stelt. In de begeleidende video zegt ze over een kameel in een dierentuin dat het beest zichzelf als kameel representeert. Een intrigerende observatie. Kijken we in de dierentuin wel naar een echte kameel? Hoe echt is een beeld dat we zien op een foto? Als je de tijd neemt voor de expositie ga je voelen wat Sofia Borges bedoelt.

Links
FOAM Fotografie museum – Sofia Borges.
website Sofia Borges.
video van interview met Sofia Borges (11 min, engels).

expositie: Sofia Borges – Black Chalk and White Charcoal or the Myth of the Absent Matter t/m 22 januari – (ma-zo: 10-18 uur, do-vr tot 21 uur)
locatie: FOAM Fotografiemuseum, Keizersgracht 609, 1017 DS  Amsterdam.

Misericordia performance-avond #2

Zaterdagavond 10 december de Misericordia performance-avond #2 mee beleefd. Het begon met een confronterende  wandeling over de wallen met Sonja. Ze vertelde in alle eerlijkheid over ca. 30 jaar van haar rauwe leven in deze buurt als verslaafde, straat-hoer en dakloze. Nu geeft ze rondleidingen voor Amsterdam Underground. Een rondleiding -zeker de moeite waard-  is te boeken bij deze organisatie (link onderaan blog).

Om acht uur werd de performance avond officieel geopend waarna een preek volgde van de vrouwelijke predikant Jessa van der Vaart rond de thema’s naastenliefde en de barmhartige samaritaan. De liefde en zorg die je ontvangt en kunt geven bepalen wie je naasten zijn. Een interessante omkering.

Met deze stelling in ons achterhoofd keken we naar de performance Circle van Cathalijne Smulders. Een performer met afasie sprak langzaam een tekst uit daarbij gesteund door het Genetic Choir.

The Cirlce - Cathalijne Smulders - Genetic Choir
The Cirlce – Cathalijne Smulders – Genetic Choir

De dames van Tina Cake Line, Katinka de Jonge en Céline Talens namen de bezoekers mee in een dynamisch optreden waarbij kritisch gekeken werd naar de staat van naastenliefde op de Zuidas van Amsterdam. De rest van de avond konden de bezoekers met het duo van gedachten wisselen over een fontein in de Zuidas die mensen zou kunnen herinneren aan naastenliefde.

Tina Cake Line
Tina Cake Line

In de kerk was regelmatig een -aanzwellend- gezoem te horen. Het werd geproduceerd door een installatie van Manolis Tsipos en Natalia Dominguez Rangel. Samen met Mirjam Vossen gaf Tsipos een korte performance bij de installatie waarbij teksten werden voorgedragen.

The Fly - Monolis Tsipos - Mirjam Vossen
The Fly – Monolis Tsipos – Mirjam Vossen

Tot slot werden er vier performances tegelijk gestart. Daar heb ik er een van gevolgd. Ik vond het wel het hoogtepunt van de avond. Bij binnenkomst werd je door Lina Issa gevraagd je gezicht te wassen met water uit een kom. Daarna mocht je plaatsnemen op een stoel. In totaal zes mensen die tegenover elkaar zaten. De Libanese kunstenares begon met een verhaal over een Amsterdamse vrouw en een Syrische man die door een daad van barmhartigheid verbonden waren.  Ze kregen zo een gezicht. Daarna werd aan de deelnemers gevraagd elkaars gezicht te beschrijven. Met een gezicht geven zie je mensen ook staan. Uit ervaring kan ik vertellen dat dat een enerverende beleving was. (Helaas geen foto.)

Het was een mooie afsluiting van een boeiende avond. Kunst en engagement kunnen in vrede samen gaan ook zonder  een uitgesproken stellingname. De kou heb ik getrotseerd met wijn en hete soep.

* Misericordia is een project van de Oude Kerk en Non-fiction. Kunstenaars en deskundigen werken samen in zoektocht naar de actuele betekenis van begrippen als naastenliefde en barmhartigheid.

Links.
Blog van het project Misericordia in de Oude Kerk.
MIsericordia – Performanceavond #2.
Amsterdam Underground.
Informatie over de Performance Circle van Cathalijne Smulders met Genetic Choir.
website Mirjam Vossen.
website Tina Cake Line.
website Lina Issa.

Marinus Boezem in de Oude kerk.

Marinus Boezem
Natuurlijk was het werk van Marinus Boezem ook te zien.

Judit Reigl – The Merchant House

Even waan ik me in een oneindig laagland waarin een zwerm vogels zich krijsend in de lucht verheft. In galerie The Merchant House heerst echter een serene rust en de muren zijn gewoon van steen. Vanaf het plafond hangen lange rollen papier naar beneden. Een stroom vogels, met wat eenvoudige streken neergezet, beweegt zich omhoog met grillige gebaren. Een eindeloze stroom waarvan het papier slechts een klein deel zichtbaar maakt.

Judit Reigl - Oiseaux series - 2012
Oiseaux series – 2012

Aan de andere kant van de galerie hangt een serie grote, wat donkere werken. Ook hier een stroom, van menselijke lichamen. Mannen, vrouwen, kinderen. Of misschien wezen die nog tussen beide geslachten in zweven. De gezichten zijn niet uitgewerkt. Waar komen al die mensen vandaan? Waar gaan ze heen?

Judit Reigl - Déroulement (phase IV - anthropomorphie) - 2008
Déroulement (phase IV – anthropomorphie) – 2008

Het werk van Judit Reigl is beklemmend. Het gevangen zijn in een stroom waar je als mens niet uit los kunt maken. De gebaren van de vogels hebben iets van wanhoop. De kunstenaar schildert met grote trefzekerheid en heel lyrisch. Dat maakt het fascinerend om naar te kijken. Het geeft berusting. Nu sta ik hier in deze galerie maar over een tijd ben ik er niet meer en heeft dit pand weer een andere bestemming. Het leven is een stroom. Houvast is een illusie.

Judit Reigl is geboren in Hongarije (Kapuvar, 1923). Ze vluchtte naar Parijs in 1950. Vanuit deze stad werkte ze aan haar Internationale carrière.  Meer informatie is te vinden in haar biografie, zie de links.

Links
The Merchant House.
Judit Reigl.
Press release and biography Judit Reigl.

expositie: Judith Reigl – Late Paintings and Drawings,  t/m 7 feb 2017 (vr 12 – 19.30 en na afspraak)
locatie: The Merchant House, Herengracht 254, 1016 BV  Amsterdam

Judit Reigl - Oiseaux series - 2012 (detail)
Oiseaux series – 2012 (detail)
Judit Reigl - Déroulement (phase IV- anthropomorphie) - 2008
Déroulement (phase IV- anthropomorphie) – 2008 (detail)

Theater van het absurde – Galerie Gabriel Rolt

Chicken - Paul Blanka - 2016
Chicken – Paul Blanca – 2016

Zinloosheid. Een zwaardere straf kon oppergod Zeus niet bedenken. In de Griekse mythe straft hij Sisyphus met deze straf. De sterveling, die in opstand kwam tegen de goeden moest tot in de eeuwigheid een steen een berg opduwen en weer naar beneden laten rollen.

Albert Camus stelt in zijn boek De mythe van Sisyphus die zinloosheid centraal. In de moderne zinloze wereld blijft mens gedreven op zoek naar zingeving. Een schijnbaar onoplosbare paradox. Volgens de schrijver is intensief en hartstochtelijk leven de beste uitweg. In zijn opvatting was de kunstenaar de meest hartstochtelijke omdat die het leven wil vastleggen in materie.  Sisyphus was een held, een gelukkig mens. Wandelend de berg af besefte hij de absurditeit van zijn bestaan.

The past is a strange place - Maurice van Es - 2016
The past is a strange place – Maurice van Es – 2016

In de Theatre de l’absurde bij galerie Gabriel Rolt is hartstocht zeker te vinden. De kunstenaars reageren elk op hun eigen manier op het thema van de expositie. Maurice van Es door simpelweg 2 foto’s naast elkaar aan de muur te hangen. Paul Blanca, bezig aan een comeback, met een schitterend zelfportert Chicken. Een schilderij en twee sculpturen van Peter Schuyff die zowel bewondering als een glimlach veroorzaken. Of de prachtige etsen van Jake & Dinos Chapman geinspireerd door Goya die de waanzin van de oorlog verbeeldde. Het zijn wat voorbeelden. Een volledige lijst van kunstenaars vind je onderaan dit blog.

Theatre de l’absurde is eigenlijk een drieluik waarvan de laatste editie nu te zien is. De opening was tijdens Amsterdam Art. Een bezoek aan de expositie brengen is zeker net zinloos…

kunstenaars:
Athanasios Argianas, Adriana Arroyo, Paul Blanca, Bastiaan Bosma, Jake & Dinos Chapman, Nik Christensen, Shezad Dawood, Maurice van Es, Wayne Horse, Dustin Pevey, Peter Schuyff.

links.
Boekbespreking ‘De mythe van Sisyphus’ van Albert Camus (1942).

expositie: THEATRE DE L’ABSURDE (Final episode); t/m 14 jan 2017, wo-za 12 – 18 uur.
locatie: Galerie Gabriel Rolt,  Tolstraat 84, Amsterdam.

Jake & Dinos Chapman
Jake & Dinos Chapman
Untitled - Peter Schuyff - 2005
Untitled – Peter Schuyff – 2005
Shezad Dawood
Shezad Dawood