Maandelijks archief: september 2015

Broedplaatsendagen Amsterdam Nieuw West

Elsbeth Pluimers - Beeld in Wording? (Nieuwenmeer)
Elsbeth Pluimers – Beeld in Wording? (Nieuwenmeer)

Een aantal weekeinden in september en oktober zijn tijdens de Broedplaatsdagen ‘broedplaatsen’ in Amsterdam Nieuw West geopend. Broedplaatsen vind ik zo’n tergend hip, vreselijk verantwoord, overheidswoord. De aversie heeft me echter niet weerhouden een tweetal plekken te bezoeken. Voorbereiden heeft geen zin, ik loop gewoon de ateliers in en ga de uitdaging aan met de kunst die er hangt en knoop dan graag een gesprek aan met de kunstenaar.

Om in dit blog verslag te doen van alle kunst die ik heb gezien en de gesprekken die ik gehad heb met kunstenaars is te veel. Het wordt dus een selectie, hoe vervelend ik dat ook voor de afvallers vind. Dus ga ik, nu ik ‘s-avonds dit blog schrijf al die bezoeken nog eens na. Van de ontmoetingen die me het meest zijn bijgebleven doe ik hieronder verslag.

Allereerst fiets ik naar kunst- en ambachtscomplex Diderot en dan begin bij de galerie Diderot 13D.  Kleine, subtiele sculpturen hangen er aan een wit geschilderde, bakstenen muur. Geen lijsten, geen kader, geen achtergrond. De kunstenaar Maria Schilder wil dat ook niet. De sculpturen moeten opgaan in de muur en toch ook weer niet. Er hangen werken van papier, marmer en albast. Heel verschillende materialen met een totaal ander karakter maar wel met dezelfde subtiele aanwezigheid in de ruimte.  (Maria Schilder is te gast in de galerie en heeft haar atelier op het WG terrein).

Maria Schilder - kleine sculptuur - chinees papier
Maria Schilder – kleine sculptuur – chinees papier

In de tijdelijke, gezamenlijke presentatieruimte van kunst- en ambachtscomplex Diderot valt het werk van Hans Willemse me direct op. Met zorg gemaakt, organische vormen en een zachte uitstraling. Waarom is deze kunstenaar niet veel bekender vraag ik me af. De sculptuur doet me denken aan het werk van Maartje Korstanje en dat van Berlinde de Brouckere en dat zijn kunstenaars van naam. Eigenlijk weet ik het antwoord ook wel. Beide kunstenaars weten universele thema’s als vergankelijkheid en kwetsbaarheid feilloos in hun werk te visualiseren. De sculpturen van Willemse missen die universele dimensie, ze zijn gewoon mooi maar is dat niet genoeg?

Hans Wilemse - sculptuur - touw, aarde, papier mache
Hans Wilemse – sculptuur – touw, aarde, papier mache

Ateliercomplex Nieuwenmeer -de tweede locatie die ik bezoek- is een bijzondere plek. Een oude leegstaande munitieloods in 1988 gekraakt door een groep kunstenaars op zoek naar werk- en woonruimte en sindsdien heeft de organisatie het terrein volledig in zelfbeheer. Water, elektriciteit, internet, onderhoud aan de gebouwen doen ze nog steeds zelf. De website is een beetje een stiefkind maar de locatie zelf is nog steeds springlevend en herbergt 120 ateliers.

Ateliercomplex Neuwenmeer

Hier zie ik het werk van Caroline Diepstraten. Ze maakt beelden van allerlei soorten afval materiaal. Bladeren, oude stoelen, dozen. Elk onderdeel wordt overgoten met een dunne laag cement en daarna eventueel gelakt voor de glans en sterkte. Het resultaat zijn bijzondere constellaties van materialen die niet bij elkaar horen maar toch harmoniëren.

Caroline Diepstaten - sculptuur - Nieuwenmeer-2015
Caroline Diepstaten – sculptuur – Nieuwenmeer-2015

Het laatste bezoek waar ik verslag van wil doen is het atelier van Maartje Folkeringa. Haar werk staat bijna diametraal tegenover dat van Caroline. Licht materiaal, felle kleuren. Het lijkt bijna snoepgoed. Helaas zie ik geen kans de kunstenaar te spreken

Maartje Folkeringa - sculptuur (Nieuwenmeer)
Maartje Folkeringa – sculptuur (Nieuwenmeer)

Helaas ben ik wat laat bij dit ateliercomplex aangekomen (ca. 4 uur). Alhoewel volgens de folder deze dag tot 20 uur duurt zijn de deuren van veel ateliers vanaf een uur of vijf gesloten. Begrijpelijk, wat het is heerlijk weer, ideaal voor een praatje buiten met een biertje met een collega kunstenaar maar wel jammer voor de argeloze bezoeker.

Tot slot nog een foto-impressie van mijn bezoeken.

When colors move – galerie Sanaa – Utrecht

Omstreden maakt kunst interessant. Het woord kwam in me  op bij het werk van Jessica Skowroneck. Ze was vorig jaar een van de winnaars van de Koninklijke prijs voor de vrije schilderkunst  en dit jaar is ze voor dezelfde prijs opnieuw genomineerd *. Er zijn echter ook heel andere opvattingen over haar werk te lezen, zo zou het werk thuishoren in een dorpse kunstuitleen.

IMG_7848
The turning of the wind – Jessica Skowroneck – 2015, acryl op doek, 30×40 cm.

In galerie Sanaa in Utrecht is haar werk te zien in de expositie ‘When colors move‘ samen met het werk van  2 andere kunstenaars, Mai van Oers en Adriaan de Villiers . Als je vluchtig langs haar schilderijen loopt is je eerste gedachte: ‘Is dat alles?’ Echter zo’n eerste indruk -zeker in de kunst- is vaak bedrieglijk. Na een tijdje valt je de kracht op. Het zijn kleine, beheerste explosies. Ze gaan zomaar aan je voorbij, totdat je ze ziet…

Infinite Memory - Jessica Skowroneck - 2015 - acryl op doek - 24x18 cm
Infinite Memory – Jessica Skowroneck – 2015 – acryl op doek – 24×18 cm
Hide and Seek - Jessica Skowroneck NL) - 2015 - acryl op board -122-100 cm.
Hide and Seek – Jessica Skowroneck NL) – 2015 – acryl op board -122×100 cm.

Haar werk combineert mooi en is tegelijk een contrast met dat van Mai van Oers. Beide kunstenaars schilderen expressief, abstract, kleurrijk maar waar het werk van Jessica een daadkrachtige impuls lijkt, is het werk van Mai het resultaat van zorgvuldige overweging. Zo heet een schilderij van haar: ‘Man van smarten’. In de oude schilderkunst een veel gebruikt thema. Vergelijk de ‘Man van smarten’ van Geertgen tot Sint Jan gemaakt rond 1460  en de hedendaagse reflectie op dit schilderij door Mai, een uitleg zou tekortschieten.

man-van-smarten-geertgen-tot-sint-jans-ca1490-AMB-s63-catharijneconvent
Man van smarten – Geertgen tot Sint Jan – ca. 1460 -Catharijneconvent
Man van Smarten - Mai van Oers - 1997 - olieverf op doek - 25 -30,5 cm.
Man van Smarten – Mai van Oers – 1997 – olieverf op doek – 25×30,5 cm.

Bij het raam staan de beelden van Adriaan de Villiers een jonge, in Zuid Afrika (Cape Town) werkende kunstenaar. De natuur is om in te wonen lijkt zijn werk te zeggen. Een organische synthese tussen natuur en architectuur. Dat de architect Gaudi een belangrijke inspiratiebron is voor de kunstenaar, kan je eigenlijk niet ontgaan. Totaal ander werk dan de twee vorige kunstenaars maar het gaat wel goed samen.

Murex huis - Adriaan de Villers - 2012 - aardewerk
Murex huis – Adriaan de Villers – 2012 – aardewerk

* Op 9 okt wordt bekend gemaakt wie de winnaars zijn van de prijs.

expositie: When colors move, t/m 18 okt.
locatie: galerie Sanaa, Jansdam 2, Utrecht

Amsterdam Drawing 2015

amsterdam-drawing-logo

Ietwat verloren staat de hagelwitte tent tussen de grote loodsen van de voormalige NDSM-werf in Amsterdam-Noord. Het is beslist geen kleine tent maar toch, passen daar de 50 galeriestands in voor Amsterdam Drawing ? Het blijkt te gaan, compact maar zorgvuldig ingericht. Het past wel bij kunst op papier, wat intiemer dan andere kunstvormen. Van het ruime en diverse aanbod kun je bij lost-painters een uitstekende foto reportage vinden. Grote overzichten en visies zij niet mijn sterke punt, daarom pak ik er een paar dingen uit die me zijn bijgebleven tijdens het bezoeken van de beurs.

Dam gallery, Berlijn presenteert computer gegenereerde kunst. Al het werk in de stand is gemaakt met plotters, aangestuurd door computer algoritmes. Dat kunstenaars mogelijkheden zien in een voor puur wetenschappelijk doeleinden ontwikkeld apparaat boeit me. Het instrumentarium mag dan gemaakt zijn voor voorspelbaarheid, het resultaat is grillig en spontaan.

Visions A, Roman Verostko - DAM galery , Berlin
Visions A, Roman Verostko – DAM galery , Berlin
9.9.1965 nr. 1 : Frieder Nake - DAM Galery, Berlin
9.9.1965 nr. 1 : Frieder Nake – DAM Galery, Berlin
Square Structures, Vera Molnar - DAM galery Berlin
Square Structures, Vera Molnar – DAM galery Berlin

De waterverf/kleurpotlood tekeningen bij de stand van Dapiran Art Project Space zijn het tegenovergestelde van computerkunst. Figuratief, dromerig, vol verhalen en persoonlijk. ik heb het dan over het werk van Karishma D’ Souza. Ze heeft gestudeerd aan de Rijksacademie en werkt momenteel in India. Eind oktober begint bij de galerie in Utrecht een solotentoonstelling van de kunstenaar.

Home healing, Karishma D'Souza -Dapiran Art Project Space, Utrecht
Home healing, Karishma D’Souza -Dapiran Art Project Space, Utrecht

Voor een kunstenaar is het een droomstart. Je studeert af in juli en een paar maanden later hangt je werk op Amsterdam Drawing. Het overkomt Romy Muijrers, ze is een van de kunstenaars die Witteveen visual Art Centre op de beurs presenteert. Met haar, letterlijk gelaagde, tekeningen probeert ze de verloren tijd te vangen. Terug kijken naar herinneringen en die verbeelden. De ‘ruimte’ in haar tekeningen vangt de tijd. Bij haar uitleg dacht ik aan van Gogh, die in zijn werk ook de tijd en de vergankelijkheid van de seizoenen wilde vastleggen. In de manier waarop Romy tekent herken je iets van de stijl van de beroemde schilder, al heeft ze dat zelf beslist niet zo bedoeld.

Romy Muijrers - Galerie Witteveen
Romy Muijrers – Galerie Witteveen, Amsterdam

Met laser worden uit karton meerdere patronen gesneden. Het levert zeer strakke uitsnedes op, haarscheppe hoeken, geen rafeltjes, geen mes-sneden.  De zijkanten zijn licht bruin verkleurd door de warmte van het laser. De kunstenaars Erris Huigens & Gysbert Zijlstra stapelen vervolgens een aantal van de patronen op elkaar. Het is kijken en proberen net zolang er een set ontstaat die een spannend geheel vormt. Het resultaat is een bijzondere papierkunst. Hun werk is te zien bij de nog jonge Mini-galerie in Amsterdam.

Erris Huigens & Gysbert Zijlstra | Graphic Surgery | Mini galerie
Erris Huigens & Gysbert Zijlstra | Graphic Surgery | Mini galerie

Hopelijk heb ik jullie een beetje kunnen inspireren met mijn volstrekt persoonlijke en intuïtieve selectie. Wat het antwoord ook moge zijn Amsterdam Drawing is een bezoek zeker waard.

evenement: Amsterdam Drawing 2015, t/m zo 20 sept.
locatie: NDSM-Plein naast nr. 28, Amsterdam

 

Kunsttocht door ‘s-Hertogenbosch

Twee exposities die ik graag wilde zien, Erik Andriesse – de Onbekende keramiek en Wave Awards brachten me naar ‘s-Hertogenbosch maar omdat de stad best een eind reizen is vanuit  Amsterdam, besloot ik er een kunstdag van te maken. Ik stapte het station uit met een lijstje van vijf locaties, die allemaal iets met hedendaagse kunst hadden. Mijn vervoersmiddel was de OV-fiets, ideaal voor het doorkruisen van middelgrote steden. Het is snel en je ziet toch -letterlijk- ‘en passant’ heel veel van de stad.

Willem II fabriek - 's-Hertogenbosch
Willem II fabriek – ‘s-Hertogenbosch

De Willem-II fabriek was de eerste stop. Voor de expositie ‘Wave Awards’ maar daarnaast was ik ook benieuwd naar de transformatie van sigarenfabriek naar kunstencentrum. In het pand zijn -op de tweede verdieping- ateliers gevestigd, daarnaast zijn er een grafisch atelier, een aantal presentatieruimtes en een poppodium. Ook hebben diverse bedrijfjes er hun kantoor. De  Wave awards  expositie vond plaats op de eerste etage.  Een grote ruimte waar in vervlogen tijden sigarenmakers sigaren maakten. Nu presenteerden innovatieve kunstenaars uit de regio hun eindexamen werk. De Wava Award heeft als doel werk dat innovatief en interactief is en waarin nieuwe media zijn gebruikt te stimuleren. Resultaat is een bonte verzameling aan bijzondere projecten. Zoals bijvoorbeeld de ‘The unhapiness repairer’ van Silvia Neretti of de ‘Groundtour’ van Maud van den Beuken.

Silvia Neretti - The unhappiness repairer - Design acadamy Eindhoven - Graduatin 2015
Silvia Neretti – The unhappiness repairer – Design acadamy Eindhoven – Graduation 2015
Maud van den Beuken - Groundtours - St. Joost Breda
Maud van den Beuken – Groundtours – St. Joost Breda – met plattegrond(en) en hoofdtelefoon voor de tour
Anneloes Roothans - Ik ben er geweest - Fontys hogeschool voor de kunsten - graduation 2015
Anneloes Roothans – Ik ben er geweest – Fontys hogeschool voor de kunsten – graduation 2015

Museum Slager herbergt het werk van 3 generaties van de schildersfamilie Slager. Ze schilderden niet onverdienstelijk, zoals onderstaand schilderwerk laat zien maar vooruitstrevend was het niet.

Corry Slager - Zonnebloemen in Museum Slager
Corry Slager – Zonnebloemen

De reden van mijn keuze voor dit museum was eigenlijk ook expositie ‘Stille getuigen‘.  Drie kunstenaars reageren, op uitnodiging van het museum, met hun werk op de al jaren leegstaande bovenverdieping waar de sfeer van vervlogen tijden nog voelbaar is (maar die spoedig verbouwd zal worden tot appartement).  De kunstenaars (Tina Vanderwerf, Marieke Busser en Patricia Smits) legden hun impressies vooral vast met foto’s, die redelijk willekeurig over 2 zalen verdeeld waren. Beide zalen heb ik rustig bekeken maar de vonk wilde niet overslaan. Mogelijk omdat het werk niet per kunstenaar gegroepeerd was maar misschien hadden de kunstenaars ook geen klik met de ruimte. Graag had ik zelf een tijdje op die bovenverdieping rond gelopen om de sfeer te voelen.

Marieke Busser
Marieke Busser
Patrica Smits
Patrica Smits

Even verderop, in de Verwersstraat ligt de galerie van Mieke van schaijk. Het is een kleine maar charmante ruimte op de eerste verdieping boven de winkel Westside.  Op een bijzondere tafel, speciaal ontworpen voor de expositie door Hendrik-Jan Hunneman, staan kleine beelden van Auke de Vries. De beelden, tafel en galerie vormen een prachtig geheel, bijna een kunstwerk op zichzelf.  De kleine werken van de Vries  zijn miniaturen die veel weg hebben van zijn grote werken in de publieke ruimte (er zitten ook enkele modellen tussen) maar hebben wel hun eigen zeggingskracht. ijl, fragiel en vrolijk nemen ze zich voor je in zonder zich op te dringen.

Beelden: Auke de Vries, tafel: Hendrik-Jan Hunneman
Beelden: Auke de Vries, tafel: Hendrik-Jan Hunneman
Auke de Vries - miniatuur sculptuur
Auke de Vries – miniatuur sculptuur

Een paar straten verder bevind zich het Stedelijk museum ‘s-Hertogenbosch dat ik wil bezoeken voor de expositie Erik Andriesse, de onbekende keramiek. Het zal een schande zijn maar ik kende het werk van Erik Andriesse niet. Het overdonderde me door de vitaliteit en kracht. Behalve de keramiek hangt er ander werk aan de muren, waardoor je een beter beeld krijgt van de kunstenaar. De keramiek was afgeschermd van het publiek met hoge tafels en brede vlonders die (te) dichtbij komen verhinderden. Begrijpelijk maar wel jammer. Doel van de expositie was weliswaar het tonen van zijn keramisch werk maar het was vooral  het teken- en schilderwerk dat mij boeide.

Bord, geglazuurd steengoed, 1992
Bord, geglazuurd steengoed, 1992
Dhalia's, waterverf op papier, op katoen geplakt, 1982
Dhalia’s, waterverf op papier, op katoen geplakt, 1982
Erik Andriesse - Urn (onvoltooid) - ongeglazuurd steengoed
Erik Andriesse – Urn (onvoltooid) – ongeglazuurd steengoed
Zelfportret, Linoleumsnede op schuurpapier
Zelfportret, Linoleumsnede op schuurpapier

Kunstlocatie Würth stond onderaan op mijn lijstje, het ligt namelijk een eind buiten de stad. De tijd liet het echter toe en het was schitterend weer en dus na een kwartier fietsen arriveerde ik bij het bedrijfspand van Würth aan de Sterrenbeeld 35. Geen inderhaast neergesmeten, veredelde loods maar een fraai complex met een in het oog springende architectuur. Ik werd hartelijk ontvangen en na een korte uitleg over de expositie en het ontstaan van de Collectie Würth kon ik de expositie ‘Licht, wit & beweging’ bekijken. Omdat het een privé collectie betreft mochten er geen foto’s genomen worden.  De expositie toont de kunstenaars Günther Uecker en Raimund Girke. Werken uit de Zero periode nemen een centrale plaats in en dat is natuurlijk niet toevallig  Terwijl de Zero expositie in het Stedelijk het elan en de tumultueuze energie van de beweging laat zien, toont deze expositie rust en verstilde energie. De ongeveer 30 werken vormen daardoor een  boeiend contrast met de Grote Zero tentoonstelling. Als je enigszins in de buurt bent is de expositie zeker een bezoek waard.

Deze dag toont maar weer aan dat je voor kunst niet alleen terecht kunt in de grote steden. Ook een stad als ‘s-Hertogenbosch biedt de nodige kunst. Ik heb voor deze dag een selectie gemaakt. Voor een behoorlijk compleet overzicht kun je terecht op galeries.nl. Onder ‘exposities’ worden alle exposities in Nederland getoond. Door te verfijnen op de stad die de hoofdrol speelde in dit blog, krijg je het overzicht.

expositie: Wave Awards t/m 13 sept
locatie: Willem-II fabriek, Bosschveldweg 471, Den Bosch

expositie: Stille getuigen t/m 13 sept
locatie: museum Slager,  Choorstraat 16, Den Bosch

expositie: beelden van Auke de Vries, t/m 11 okt
locatie: Galerie Mieke van Schaijk, verwersstraat 19-21, (boven winkel Westside)

expositie: Erik Andriesse – de onbekende keramiek t/m 26 nov
locatie: Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch, Mortelstraat 4.

expositie: Licht, wit en beweging t/m 14 feb 2016
locatie:  Het Sterrenbeeld 35, ‘s-Hertogenbosch (Bedrijvenpark De Brand)

Links:
Aankondiging expositie Auke de Vries in Brabants Dagblad
Michel Morel over het eigen gezicht van Auke de Vries

Bas Jan Ader en Ger van Elk – Grimm Galerie

Uit een zijstraat komt een fietser. Hij steekt schuin de straat over die langs de gracht loopt, om vervolgens pardoes het water in te rijden. Einde. In een ander video probeert een man in een rubberbootje met een plakspaan de golven glad te strijken. Het zijn films van resp. Bas Jan Ader en Ger van Elk, twee Nederlandse, internationaal bekende, conceptuele kunstenaars. In de Grimm galerie te Amsterdam is van beide heren de geweldige duo expositie ‘In search of‘ te zien.

Beide films zijn gemaakt rond 1970 en delen een soort van doelbewuste onzinnigheid welke in veel van hun werk in die periode terug komt. Ze werkten dan ook intensief samen en hielpen elkaar. Ger van Elk lijkt -in mijn beleving- zijn werk meer als kunstenaar te behandelen, terwijl bij Bas Jan Ader meer zijn eigen houding t.o.v. het leven onderzoekt. Die zienswijze kan echter ook ingegeven zijn door het tragische lot welke deze kunstenaar onder ging, toen hij in 1975 door de golven van de Atlantische oceaan werd verzwolgen. Het gebeurde tijdens de uitvoering van zijn kunstproject ‘In search of the miraculous’ waarbij hij in een kleine zeilboot vanuit New York naar Engeland wilde varen.

Please don't leave me - Bas Jan Ader - 1969 - verf, gloeilampen, draad
Please don’t leave me – Bas Jan Ader – 1969 – verf, gloeilampen, draad

Over Bas Jan Ader wordt altijd in artistieke termen over zijn werk gesproken maar zelf kan ik de mens Bas Jan niet los maken van zijn werk. Het raakt en ontroert me iedere keer weer. De combinatie met Ger van Elk maakt de expositie heel sterk. Een bezoek meer dan waard.

expositie:  In search of , t/m 3 okt 2015
galerie: Grim Galerie, Frans Halsstraat 26, 1072 BR, Amsterdam

Links:
Let go, onlangs verschenen biografiek over Bas Jan Ader van Marion van Wijk
Bas Jan Ader op wikipedia
Website Bas Jan Ader (Op deze site vindt je ook zijn films)

Ger van Elk op Wikipedia
Artikel in NRC na overlijden Ger van Elk
Artikel in het Parool na overlijden Ger van Elk