Maandelijks archief: augustus 2015

Outsider Art – Gemeentemuseum Den Haag

Vincent van Gogh had zomaar een outsider kunstenaar kunnen zijn. Het is echter niet zo gelopen, integendeel, hij is op dit moment misschien wel de beroemdste kunstschilder in de geschiedenis.

Napaku - Collage kaart met afbeelding van van Gogh
Napaku – Collage kaart met afbeelding van van Gogh

Toch had zijn leven alles in zich om een outsider kunstenaar te worden. Hij werd niet begrepen, school en werk wilde niet lukken, pas op latere leeftijd begon hij met schilderen, was autodidact en hij had last van psychiatrische aanvallen. Veel van deze kenmerken kom je ook tegen in de levens van ‘Outsiders’. Wat maakt het dat de ene kunstenaar (met maatschappelijke en psychische problemen ) een outsider wordt en de andere niet?

In de expositie Outsider Art in het Gemeentemuseum zou je een antwoord kunnen vinden op die vraag.  Er is een fraaie selectie kunst te zien van collectie de Stadshof die werk verzamelt welke niet past in het reguliere kunstcircuit.  De werken zijn gegroepeerd per kunstenaar en die worden vergezeld van een kort levensverhaal. De combinatie maakt de tentoonstelling tot een boeiend en ontroerend overzicht. Het zijn geen werken die de wereld veroveren maar die je wel raken en even stil doen staan. Van de vele kunstenaars die in Outsider Art vertegenwoordigd zijn, heb ik er drie gekozen voor een beschrijving.

Willem van Genk - Keulen - ca. 1960
Willem van Genk – Keulen – ca. 1960

De expositie opent sterk met Willem van Genk zijn werk staat en heeft kracht. Minutieus vol getekend maar wel in een logische compositie. Veel dingen die hij waarnam in de wereld verwerkte hij op zijn eigen manier.  Het kwartje had zo de andere kant op kunnen vallen en hij mogelijk was een succesvol kunstenaar geweest.

Bertus Jonker Maquette van een stad (detal)
Bertus Jonker Maquette van een stad (detal)

Ook aan Bert Jonker is een volledige zaal toegekend, die gedomineerd wordt door een maquette van een fantasiestad, even fascinerend als onwerkelijk. Aan de wand werken van verschillend materiaal, bijvoorbeeld een schilderij waarin hij het ligt tussen de bomen probeert te vangen.

Hans Scholze - Moedertekening - 1963
Hans Scholze – Moedertekening – 1963

Van Hans Scholze hangen er enkele werken. Hij volgde een opleiding tot binnenhuis architect en werkte jaren braaf op een kantoor, tot hij plotseling begon te tekenen en schilderen als een bezetene, elke dag van ‘s-ochtend vroeg tot in de avond. Zijn korte levensbeschrijving is van een ontroerende schoonheid.

Voor al deze kunstenaars geldt dat ze affiniteit hadden met de reguliere kunstwereld maar uiteindelijk toch niet konden / of wilden voldoen aan de verwachtingen die aan ze gesteld werden. Het maakt dat je gefascineerd kunt worden door werk dat toch vreemd voor je blijft. Een wereld die naar je lonkt maar die je niet begrijpt.

Sommige kunstenaars hebben een bijzondere belangstelling voor outsiders. Het was Jean Debuffet die waarde van kunst van psychiatrische patiënten onder de aandacht bracht van de kunstwereld en tijdens zijn leven legde hij een behoorlijke collectie aan maar ook Arnulf Rainer en Daan van Golden verzamelde kunst van Outsiders.

Vincent van Gogh visualiseerde de werkelijkheid die hij zag op een manier die we herkennen en meevoelen. Hij is er beroemd mee geworden, ondanks zijn gemankeerde persoonlijkheid.

Expositie: Outsider art, t/m 5 okt
Museum: Gemeentemuseum Den haag.

Links
Bewogen beschrijving van het leven en werk van Willem van Genk door Michel Morel
Levensverhaal van Bertus Jonker opgesteld door Daan van Beek
Kort biografie van Hans Scholze op de website van collectie Stadshof

 Willekeurige selectie werken uit de tentoonstelling.

Willem van Genk - Project Asberry 2 - 1970
Willem van Genk – Project Asberry 2 – 1970
Rosemary Koczy - zt -1991
Rosemary Koczy – zt -1991
Bertus jonker - zt - zd
Bertus jonker – zt – zd
Truus Kardol - zt -zd
Truus Kardol – zt -zd
Anna Zemankove - zt - zd
Anna Zemankove – zt – zd

Beeldenroute – ArtZuid

ArtZuidBord

Voor de vierde keer vindt dit jaar de beeldenroute ArtZuid plaats. Gestart op 22 mei kun je nog tot 22 september in Amsterdam Zuid genieten van mooie beelden in de openbare ruimte.  Vrijer kan het niet, geen deuren, geen suppoosten, geen entreegelden, geen toegangscontrole. Op elk moment van de dag stap je zo een wereld van kunst binnen. Dat is op zichzelf al een sterk punt van dit evenement,  dat goede kunst zo vrij toegankelijk is.

ARTZUID2015-markus-lupertz-mozart-2015
Markus Lupertz – Mozart – 2015

De expositie heeft zijn hart op de Apollolaan en de Minervalaan. Twee brede wegen  met veel groen waardoor je de sfeer van een park krijgt, de statige huizen die aan de lanen liggen helpen dat beeld versterken. Rudi Fuchs, curator van de beeldenroute, heeft het parkachtige karakter ook gebruikt bij het samenstelling en inrichten. Flaneren langs de beelden was zijn gedachte, als je een beeld bekijkt, trekt een volgend beeld een eindje verderop al de aandacht. Een lint van beelden die boeit en je even uit je dagelijkse beslommeringen trekt. Dat is absoluut een kwaliteit van de kunst.

ARTZUID2015-tony-cragg-mean-average-2014
Tony Cragg – Mean average – 2014

Bij zijn keuze van kunstenaars en beelden heeft Fuchs gekozen voor een beperkt aantal kunstenaars, elk met meerdere werken. Daarnaast zijn het ook wat statige beelden, beelden die, zoals hij het zelf omschrijft, ‘op een sokkel’ horen te staan. Wat ook opvalt, lopend langs de beelden, is dat de sculpturen van recente datum zijn, veelal zijn ze de afgelopen tien jaar gemaakt en een behoorlijk aantal in 2015 of 2014. Het geeft deze editie van ArtZuid een vitaal karakter.

De keuze om van kunstenaars meerdere werken te tonen vind ik zelf goed werken. Vaak zijn groepsexposities een kakofonie van kunstwerken, waarvan weinig beklijft. In deze beelden route leer je de kunstenaars beter kennen en dat geeft rust. De keuze voor de meer statige beelden van gevestigde kunstenaars te laten zien maken ArtZuid 2015 misschien een tikje braaf maar ik weet niet of dat nu een kritiek punt is.

Je kunt de beeldenroute nog een maand bekijken. Het is een aanrader. Waar kun je nog, omringt door zoveel vrijheid, van kunst van hoog niveau genieten….

ARTZUID2015-klaas-gubbels-kaskade-2015
Klaas Gubbels – Kaskade – 2015

Expositie: ArtZuid, t/m 22 september
lokatie: Amsterdam Zuid, vooral Apollolaan, Minervaplein

Links:
Artikel in Beeldenmagazine
ArtZuid in Kunstuur van 24 mei 2015
Verslag over ArtZuid van Mixed Gril
ArtZuid op Instagram
Wikipediapagina over ArtZuid

Persoonlijk fotoreportage op Flickr (Nog niet volledig)

Whynot Festival – Een verslag

Een mix van kunst, dans, performance en muziek zo zou je het Whynot Festival het best kunnen omschrijven. De locatie was de Tolhuistuin in Amsterdam Noord waar het evenement het afgelopen weekeinde plaatsvond (7 t/m 9 aug).

Tent op festival terrein
Tent op festival terrein

Op vrijdag (7 aug) liep ik even na zeven uur ‘s-avonds het festival terrein op. Om eerlijk te had ik nauwelijks een beeld van wat er te zien zou zijn deze avond maar de eerste aanblik beviel goed. Een licht alternatieve sfeer waar het experiment voorop staat, daar houd ik wel van. De weergoden waren het festival ook goed gezind en trakteerde de bezoekers op een heerlijk zwoele avond.

Het was nog vroeg en ik begon met een rondje over het terrein. In een echte houtoven werden Turkse pizza’s gebakken, aan de openlucht-bar werd (o.a.) bier van browerij de Vriendschaps geserveerd. Het bier ‘Pondje later’ smaakte verrukkelijk. Er waren diverse kunstuitingen en video presentaties te zien,  o.a. Hellow Hollow van Julian Hetzel (zie foto onderaan blog.)

De opening werd afgetrapt door enkele bezoekers die elk met een lint in de hand een rondedans mochten uitvoeren, daartoe aangemoedigd door een figuur die het midden hield tussen een soort heilige en een nar.

Opening Whynot Festival met publiek en priester/nar
Opening Whynot Festival met publiek en priester/nar

Maar we kamen voor de kunst, ik betrapte mijzelf erop dat ik bij de voorstellingen op zoek was naar bedoelingen en verhalen maar die waren er niet, dat hoort ook wel bij het soort kunstuitingen die bij een festival als Whynot horen. Er wordt onderzocht, met thema’s als individu versus (macht van) de groep, interactie tussen aanraking, beweging en muziek, de schoonheid van fysieke, bijna dierlijke kracht en de naakte mens.

close-d-1

close-d-2

Zo kon je zomaar worden aangesproken door een dame die vertelde dat ze een wiplash had om even later te moeten wijken voor een koor dat al zingend, onverbiddelijk op je afkomt (Suzanna Marx, Close/D). In de tot eventspace omgedoopte bar werd een tryout van Trigger opgevoerd door 2 danseressen, die een energieke interactie met elkaar en de muziek aangingen. Muziek? sound-sculpture is een betere benaming (Layt Waysbort & Salvador Breed). Hoofdvoorstelling was toch wel Dawn van Hodworks. In deze performance staat het naakte menselijke lichaam centraal in zijn fysieke -welhaast dierlijke kracht en schoonheid. De vier dansers (2 mannen / 2 vrouwen) deden de voorstelling daarom geheel naakt. Dat was wel even slikken maar eigenlijk heel mooi, zeker buiten in de intieme sfeer van de tolhuistuin bij zonsondergang (Adrienn Hod). (Er mochten geen foto’s gemaakt worden)
Tussen de voorstellingen door presenteerde Janneke Raaphorst Catering 3000. De serveerder en 2 serveersters serveerden prosecco in een blouse die gedurende avond langzaam verdween.
(Link naar een video van een andere opvoering van Catering 3000)

catering_3000

De nachtbrakers konden zich nog vermaken met DJ Streamer, dat voorafgegaan werd door uitvoering van Cut_ Daar had ik zelf geen behoefte aan en voldaan verliet ik rond 2300 het festival.

Bij de toegang hoorde een boekje met uitgebreide informatie over alle voorstellingen. Die informatie is ook te vinden op de website van het evenement.

Evenement:  WhynotFestival,  7 t/m 9 juni 2015
Locatie: Tolhuistuinen, Amsterdam

Kleine foto-impressie:

Kunstwerk hangend aan een boom...
Kunstwerk hangend aan een boom…
Workshop 'Hybridation' door Olivier de Sagazan
Workshop ‘Hybridation’ door Olivier de Sagazan
Tryout Trigger, choreografie: Lait Waysbort
Tryout Trigger, choreografie: Lait Waysbort
dansspot?
Stoelen voor Social Choreografie.
Stoelen voor Social Choreografie.
Julian Hetzel - Hellow - hollow
Julian Hetzel – Hellow – Hollow
Video ergens opgesteld in de tuin, maker video onbekend.
Video ergens opgesteld in de tuin, maker video onbekend.

MART Museum – Rovereto, Italie

Tijdens mijn vakanties bezoek ik graag een museum voor moderne kunst, of in ieder gaval een afdeling moderne kunst van een museum in de streek waar ik op dat moment verblijf. Dit jaar was ik in Italië in de regio Trento. In die streek ligt ook de stad Rovereto waar het MART is gevestigd.

Een museum voor moderne en contemporaine kunst van het district Trento, dat zo’n 15.000 werken in de collectie heeft. Het instituut heeft 3 locaties. Het hoofdgebouw dat in 2002 geopend is en ontworpen door architect Mario Botta, Casa d’arte Futurista Depero ook gevestigd in Rovereto en als derde Galleria Civica in het even noordelijker gelegen Trento. Alleen het hoofdgebouw heb ik bezocht.

Entree MART museum Rovereto, Italie
Entree MART museum Rovereto, Italië

Dit gebouw bevindt zich op 10 minuten lopen van het treinstation aan de Corsa Bettini. Het ligt verscholen achter de aan de straat staande bebouwing en is bereikbaar via een poort. Even later sta je dan voor een grijze glaswand met een draaideur waar je niet doorheen kunt kijken. Niets wijst erop dat dit de museum ingang is en dat het open is. Als ik echter doorloop gaat de deur gewoon draaien en kan ik naar binnen.

Binnen sta ik in een ruime hoge hal die zicht geeft op 3 verdiepingen en een beneden ruimte. Het is een sobere, formele ruimte. Links is de balie. Ik koop een toegangskaart voor  11 euro. Als ik even vertwijfeld rondkijk hoe ik verder moet, wijst het personeel resoluut omhoog naar de trappen. Zo begint mijn tocht door het museum.

MART museum  Centrale hal
MART museum centrale hal

Er zijn vier verdiepingen. In het souterrain is een archief gevestigd voor onderzoek naar het futurisme, wat dat ook moge zijn. De begane grond is gereserveerd voor de balie, garderobe, cafetaria en museumshop. De eerste en tweede verdieping bevatten 5000 m2 tentoonstellingsruimte. De eerste verdieping is voor kortlopende exposities, de tweede voor lang-lopende, semi permanente exposites. Beide verdiepingen zijn hetzelfde qua opzet. Je gaat links naar binnen en na het doorlopen van de nodige, mooie ruime zalen, kom je rechts weer uit in de hal. Ook is er een kleine sculpturen tuin die buitenom te bereiken is.

De tijdelijke expositie is op dit moment een presentatie van werken uit diverse collecties gelieerd aan het museum. Het bevat een mengeling van werken van Italiaanse en internationale kunstenaars.

Bill Viola The quintet of remembrance
Bill Viola – The quintet of remembrance (videostil)

De langlopende expositie, gestart op 4 oktober 2014  en die loopt tot 20 september 2015, heeft als thema de oorlog. Begrijpelijk want in deze streek heeft een frontlinie van de eerste WO gelegen en er is hier toen zwaar gevochten. Vrijwel elk dorp in deze regio heeft een monument ter nagedachtenis aan de gevallenen van die strijd. De tentoonstelling bevat een breed scala aan werken van kunstenaars die reflecteren op de oorlog. De expositie begint met een bijzondere groep werken van Berlinde de Bruyckere, In flanders fields uit 2000. Paarden als slachtoffers van de oorlog. Een van de paarden lijkt -voor je ogen- te vallen in de strijd. Ingetogen maar toch aangrijpend.

Berlinde de Bruyeckere In-flanders-fields  2000
Berlinde de Bruyckere In-flanders-fields 2000

Een bijzonderheid van het museum is dat je vanaf de tweede verdieping langs de ronde voorgevel van het gebouw naar de eerste kunt afdalen langs een soort galerij aan de ene zijde lange smalle ramen, aan de andere zijde kunstwerken.

MART museum omloop
MART museum omloop

De tentoonstellingsruimtes van het museum zijn traditioneel maar wel mooi, je kunt je volledig richten op de kunst. Het nieuwe museum niet meer een bastion voor de hoge kunst maar het is wel erg sober en formeel ingericht, elke frivoliteit ontbreekt. Het museum is echter zeker een bezoek waard, het is een fraai gebouw met een bijzondere architectuur en er is heel wat mooie kunst te zien.

Website van het museum: www.mart.trento.it

Aantal werken uit de tijdelijke expositie #martcollection:

Agostino Bonalumi Rosso e nero,1968
Agostino Bonalumi Rosso e nero,1968.
Michelangelo Pistoletto - Orchestra di stracci quartetto
Michelangelo Pistoletto – Orchestra di stracci quartetto –
John Baldessari - Teaching a plant the alphabet, 1972
John Baldessari – Teaching a plant the alphabet, 1972
David Salle - Mirror blue, 1998
David Salle – Mirror blue, 1998
Wolfgang Tillmans - Chris Supermaket, 1990
Wolfgang Tillmans – Chris Supermaket, 1990
Bill Viola - The quintet of remembrance (videostil) -
Bill Viola – The quintet of remembrance (videostil) –

(Vergelijk deze stil van de video van Bill Viola met de stil eerder in de blog en zie het subtiele verschil)

Wolfgang Tillmans - Chris Supermaket, 1990
Wolfgang Tillmans – Chris Supermaket, 1990
Wade Guyton - Untitled, 2007
Wade Guyton – Untitled, 2007
Teresa Margolles - Fragmentos de la ciudad, 2010
Teresa Margolles – Fragmentos de la ciudad, 2010
Nicola de Maria - Musica occhi. 1978-1979
Nicola de Maria – Musica occhi. 1978-1979

Aantal werken uit de lange expositie ‘The war which is coming is not de first one‘.

Berlinde de Bruyeckere In flanders fields (1), 2000
Berlinde de Bruyckere In flanders fields (1), 2000
Berlinde de Bruyeckere In flanders fields (5), 2000
Berlinde de Bruyckere In flanders fields (2), 2000
Berlinde de Bruyeckere In flanders fields (3), 2000
Berlinde de Bruyckere In flanders fields (3), 2000
Andrea Facco - Monumento alla pittura n 1, 2009
Andrea Facco – Monumento alla pittura n 1, 2009
Fabio Mauri Pic nic o il buon soldato, 1998
Fabio Mauri Pic nic o il buon soldato, 1998 -detail van installatie-
Marc Chagall - Il soldato beve, 1911-1912
Marc Chagall – Il soldato beve, 1911-1912
Leonardo Dudreville - aspirazione, 1917
Leonardo Dudreville – aspirazione, 1917
Peter Shelton -Holeshirt, 1991
Peter Shelton -Holeshirt, 1991
Richard Long - Cross of sticks, 1983
Richard Long – Cross of sticks, 1983
Magdalena Jetelova - Atlantic wall 3,1995
Magdalena Jetelova – Atlantic wall ,1995
Magdalena Jetelova - Atlantic wall 2,1995
Magdalena Jetelova – Atlantic wall 2,1995